Tiu (àwọn igi oríire Thai ti siam si) — àwọn pẹ́lẹ́bẹ́ oparun 1 × 15-20 cm, tí a kun ní àwọ̀ tí a sì kọ nọ́ńbà sí, nínú àpótí siam si

"Tiu ni a fi oparun ṣe tí a gbẹ́ di àwọn pẹ́lẹ́bẹ́ kéékèèké tínínrín, fífẹ̀ sẹ̀ǹtímítà 1 àti gígùn sẹ̀ǹtímítà 15-20, tí orí kan rí roboto tàbí ṣóńṣó." (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, Ibùdó Ìmọ̀ Ẹ̀dá-ènìyàn Sirindhorn, òǹkọ̀wé จุฑามาศ ลิ้มรัตนพันธ์ (Chuthamat Limrattanaphan), fọ́tò อรทัย สัตยสัณห์สกุล (Orathai Sattayasansakul), CC BY 4.0)

Gé oparun kí o sì gbẹ́ ẹ di àwọn pẹ́lẹ́bẹ́ kéékèèké tínínrín, fífẹ̀ 1 cm àti gígùn 15-20 cm. Ṣe orí kan ní roboto tàbí ṣóńṣó.

Kun àwọn pẹ́lẹ́bẹ́ ní àwọ̀, fún àpẹẹrẹ funfun, pupa tàbí àwọ̀ ewé, lẹ́yìn náà kọ lẹ́tà àti nọ́ńbà sí orí wọn ní dúdú, nọ́ńbà tó yàtọ̀ fún pẹ́lẹ́bẹ́ kọ̀ọ̀kan.

Fi àwọn tiu sínú àpótí oparun tàbí idẹ, tí a ń pè ní krabok siam si.

Àwọn fọ́tò tiu gidi àti àpótí siam si, Ojúbọ Òpó Ìlú Songkhla (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, Ibùdó Ìmọ̀ Ẹ̀dá-ènìyàn Sirindhorn, òǹkọ̀wé จุฑามาศ ลิ้มรัตนพันธ์ (Chuthamat Limrattanaphan), fọ́tò อรทัย สัตยสัณห์สกุล (Orathai Sattayasansakul), CC BY 4.0).

Di àpótí mú, gbàdúrà kí o sì béèrè ohun tí o fẹ́ mọ̀, lẹ́yìn náà mì àpótí títí tiu kan ṣoṣo yóò fi bọ́ sílẹ̀. Nọ́ńbà tó wà lórí rẹ̀ ló ń fún ẹni tó béèrè ní àsọtẹ́lẹ̀, tàbí oògùn.

Àwọn igi oríire siam si lè ti wá láti ìgbà Sukhothai tàbí Ayutthaya, tí àwọn ará Ṣáínà tí wọ́n tẹ̀dó pẹ̀lú ojúbọ wọn mú wá; ní ìbẹ̀rẹ̀ a kọ wọ́n ní èdè Ṣáínà, lẹ́yìn náà ní èdè Thai. Ojúbọ Òpó Ìlú Songkhla, tí a kọ́ ní 1842, lo tiu fún àfọ̀ṣẹ, fún oògùn láti ọ̀dọ̀ òrìṣà oníṣègùn Phra Khru Mo, àti ní àjọ̀dún Thing Krachat, níbi tí a kò ti lò ó mọ́. Ṣọ́ra fún ọ̀bẹ nígbà tí o bá ń gbẹ́ oparun. Orísun: Ibùdó Ìmọ̀ Ẹ̀dá-ènìyàn Sirindhorn, àkójọ ìwífún nípa ohun èlò ìbílẹ̀ ojoojúmọ́, "ติ้ว", òǹkọ̀wé จุฑามาศ ลิ้มรัตนพันธ์ (Chuthamat Limrattanaphan), fọ́tò อรทัย สัตยสัณห์สกุล (Orathai Sattayasansakul), Ojúbọ Òpó Ìlú Songkhla (ìwé-àṣẹ CC BY 4.0). **Ààlà** Orísun kò sọ iye tiu, irú àwọ̀, tàbí ìtóbi àpótí, nítorí náà a kò fi nǹkan kan sí i.