मालाकाइट अयस्कबाट तामा गलाउने प्रक्रिया — निष्कर्षण धातुकर्म

बालुवा र काटिएको परालसँग मिसाइएको माटोबाट एउटा सानो शाफ्ट फर्नेस बनाउनुहोस् (बालुवा र परालले तापीय झट्का प्रतिरोध सुधार गर्छ)। फर्नेस लगभग 30-40 सेमी भित्री व्यासand 50-70 सेमी अग्लो खोक्रो सिलिन्डर हो। आधारमा टुयर — एउटा माटोको पाइप जसमार्फत धौंनीले बलपूर्वक हावा पठाउँछ — का लागि खुला ठाउँ छोड्नुहोस्। टुयरले फर्नेसमा अलिकति माथितर्फको कोणमा, आधारबाट लगभग 5-10 सेमी माथि प्रवेश गर्नुपर्छ। टुयरको विपरीत पट्टि आधारमा स्लाग निकाल्नका लागि ट्याप होल वा हटाउन मिल्ने प्लग छोड्नुहोस्। पकाउनुअघि फर्नेसलाई राम्ररी सुकाउन दिनुहोस् — भिजेको माटो तातो हुँदा फुट्छ।

चेप्टो ढुंगाको आधारमा हथौडा ढुंगा प्रयोग गरेर म्यालाकाइट अयस्कलाई सानो टुक्रा (लगभग 1-2 cm) मा पिधुनुहोस्। साना टुक्राहरूले कार्बन मोनोअक्साइड जस्ता घटाउने ग्यासहरूको सम्पर्कमा बढी सतह क्षेत्र दिन्छन्, जसले स्मेल्टको दक्षता सुधार गर्छ। म्यालाकाइट (Cu2CO3(OH)2) एक हरियो तामा कार्बोनेट खनिज हो, जुन तामा सल्फाइड अयस्कहरूको तुलनामा घटाउन अपेक्षाकृत सजिलो छ — यसलाई पर्याप्त तापक्रममा केवल कार्बन मोनोअक्साइड वातावरण चाहिन्छ। तपाईंको चार्जमा तामाको मात्रा सुधार गर्न कुनै स्पष्ट गैर-तामा चट्टान (ganga) छुट्याउनुहोस्। धनी म्यालाकाइट अयस्कमा तौलअनुसार लगभग 57 प्रतिशत तामा हुन्छ।

भट्टीमा काठकोइलाको ५-८ सेमी मोटो तह र कुटिएको अयस्कको २-३ सेमी मोटो तह एकान्तरमा राख्दै भट्टी भरिएसम्म दोहोर्‍याउनुहोस्। काठकोइलामा माथिबाट आगो लगाउनुहोस् र यसलाई बिस्तारै जल्न दिनुहोस्। काठकोइला राम्रोसँग बलेपछि, टुयेर मार्फत हावा बलपूर्वक पठाउन धौंनो चलाउन सुरु गर्नुहोस्। बलपूर्वक दिइएको हावाले दहन तापक्रमलाई नाटकीय रूपमा बढाउँछ। बलपूर्वक हावा प्रवाह गरिने भट्टीमा काठकोइला जल्दा १100-1200 डिग्री सेल्सियस तापक्रम पुग्छ — जुन तामाको पग्लने बिन्दु १085 डिग्री सेल्सियसभन्दा निकै माथि हो। काठकोइलाले उत्पादन गर्ने कार्बन मोनोअक्साइडले अयस्कमा रहेको कपर अक्साइडसँग प्रतिक्रिया गर्छ र यसलाई धातुजन्य तामामा घटाउँछ।

भाट्टी (बेलोज) लाई २-४ घण्टासम्म लगातार चलाउन जारी राख्नुहोस्। भट्टीमा चार्ज तल झर्दै जाँदा, स्तम्भ कायम राख्न माथिबाट थप चारकोल र अयस्क थप्नुहोस्। रासायनिक प्रतिक्रिया यसरी अघि बढ्छ: CuO + CO -> Cu + CO2। निस्केको तामा सानो कणहरू (थोपाहरू) का रूपमा जम्मा हुन्छ जो स्ल्याग मार्फत भट्टीको तलसम्म डुब्छन्। स्ल्याग — आइरन अक्साइड, सिलिका, र अन्य अशुद्धताहरूको चिल्लो मिश्रण — बाक्लो तामाको माथि तैरिन्छ। यदि भट्टीमा ट्याप होल छ भने, यसलाई अवरुद्ध हुनबाट रोक्न समय-समयमा पग्लिएको स्ल्याग निकाल्नुहोस्। सबै अयस्क सकिएपछि स्मेल्ट पूरा हुन्छ।

भट्टी चिसो हुन दिनुहोस्, त्यसपछि तामा निकाल्न यसलाई फोड्नुहोस्। तामा सामान्यतया तलतिर खस्रो, स्पन्जजस्तो पिण्ड (जसलाई बन वा प्लानो-कन्भेक्स इन्गट भनिन्छ) बनाउँछ, जसको माथि र छेउमा स्ल्याग टाँसिएको हुन्छ। हथौडाले ठोकेर तामालाई स्ल्यागबाट छुट्याउनुहोस् — स्ल्याग भंगुर हुने भएकाले फुट्छ, जबकि तामा लचिलो हुने भएकाले विकृत हुन्छ। अझ शुद्ध तामाका लागि, कच्चा बनलाई माटोको क्रुसिबलमा ताजा काठकोइलासँग पुन: पगाल्नुहोस् र सतहबाट स्ल्याग हटाउनुहोस्। परिणामस्वरूप तामा सामान्यतया 95-98 प्रतिशत शुद्ध हुन्छ र यसलाई हथौडाले कुटेर, ढालेर वा टिनसँग मिश्रित गरेर कांस्य बनाउन सकिन्छ। धनी मालाकाइटबाट सफल स्मेल्टिङले प्रति किलोग्राम अयस्कबाट लगभग 200-400 ग्राम तामा दिन्छ।