खजूर के पेड़ों से खजूर की कटाई — सऊदी खजूर को तोड़ना और सुखाना

खजूर पाल्म (Phoenix dactylifera) विश्वमा सबैभन्दा पुरानो फलफूल्ने रूखहरू मध्ये एक हो, जसको खेती इतिहास मध्यपूर्वको क्षेत्रमा ५००० वर्षभन्दा अधिक पहिलेको छ। यो २५ मिटरभन्दा अधिक उचाइमा पुग्न सक्छ र १०० वर्षभन्दा अधिक समय जीवित रहन्छ। पाल्म रूख रोपणपछि ४-८ वर्षपछि फल दिन सुरु गर्छ र १५ देखि ५० वर्षको उमेरमा यसको शिखर उत्पादनमा पुग्छ। पाल्म रूख दोपक्षी छ — महिलाहरूलाई परागकण गर्नको लागि एक पुरुष पाल्म रूख चाहिन्छ। एक परिपक्व खजूर पाल्म वार्षिक ५० देखि १५० किलोग्राम खजूर उत्पादन गर्छ।

सऊदी अरेबियामा खजूरकी धेरै किस्महरू खेती गरिन्छन्। सबैभन्दा प्रसिद्धहरू मध्ये: अल-अज्वा — एक चिकनो कालो खजूर जो मुख्यतः मदिनामा उगाइन्छ, गहिरो खैरो देखि कालो रंगको। अल-सुकरी — सबैभन्दा मिठो किस्मको खजूर, हल्का सुनको रंगको, कसीम क्षेत्रमा व्यापक रूपमा खेती गरिन्छ। अल-खलासा — मझोली खैरो रंगको खजूर मझोली मिठोसँग, अल-अहसा क्षेत्रमा प्रसिद्ध। अल-बर्ही — खलाल चरणमा (ताजा पहेंलो) खाइन्छ साथै रुताब र तमर चरणमा। अल-मजदूल — ठूलो आकारको, मासिन्दार खजूर, विश्वव्यापी रूपमा यसको आकार र बनावटको लागि परिचित। प्रत्येक किस्मको जुलाई देखि अक्टोबर सम्मको फसल मौसुमभित्र फरक पकने समय हुन्छ।

फलले चार क्रमिक पकेको चरणहरू गुजरेको छ: पहिलो, किमरी स्टेज (हबाबोउक) — फल हरियो, सानो, कठोर र खाद्य नभएको हुन्छ, 4-5 हप्ताको अवधिमा रहन्छ। दोस्रो, खलाल स्टेज (बिसेर) — फल यसको पूर्ण आकारमा पुग्छ, यसको रंग किस्मको आधारमा पहेंलो वा रातो हुन्छ, यसको बनावट कुरकुरे हुन्छ, बर्ही जस्ता केही किस्महरू यस स्टेजमा खाइन्छन्। तेस्रो, रुताब स्टेज — फल आंशिक रूपमा नरम हुन्छ, यसको रंग खैरो हुन्छ, शर्करा सामग्री बढ्छ। चौथो, तमर स्टेज — फल पूर्णरूपमा पक्क हुन्छ र प्राकृतिक रूपमा सुक्खा हुन्छ, नमी सामग्री 20% भन्दा कम हुन्छ, यो दोहोरिएको र भण्डारणको मुख्य स्टेज हो।

साउदी अरेबियामा खजूरको फसल कटाईको मौसम जुलाई देखि अक्टोबर सम्म रहन्छ जो किस्म र क्षेत्रमा निर्भर गर्छ। बारही जस्ता प्रारम्भिक किस्महरू जुलाई देखि काटिन्छन्, जबकि खलास जस्ता पछिलो किस्महरू अक्टोबर सम्म जारी रहन्छन्। फसल कटाईको तयारीका संकेतहरू: फलको रङ गाढा खैरोमा परिणत हुनु, बनोटको नरमपन, हल्का छालाको सङ्कोचन, र स्पर्शमा फलको तारबाट सजिलै अलग हुनु। फलको क्षतिलाई कम गर्न बिहान सूर्यको गर्मी बढ्नुअगि काट्न पसन्द गरिन्छ।

एक परम्परागत खजूर कटनी गर्ने व्यक्तिले आरोहण डोरी जस्तै चिनिने डोरी (habel) प्रयोग गर्छ — खजूरको रेशाबाट बनेको पेटी वा कुन्डलिएको बलियो डोरी जो तना र आरोहणकर्ताको शरीरको वरिपरि बेरिन्छ र आरोहणको समयमा समर्थन प्रदान गर्छ। डोरीको लम्बाइ सामान्यतः ३-४ मिटर हुन्छ। अङ्कुरहरु काट्नको लागि तीक्ष्ण दराती (saqour) पनि प्रयोग गरिन्छ। डोरीलाई प्रत्येक प्रयोगको अघि सुरक्षाको लागि जाँच गरिनु पर्छ — पहिरन र गाँसहरुको निरीक्षण गरिन्छ। कटनी गर्ने व्यक्तिले खजूरको तनाको कठोरताबाट छालालाई बचाउनको लागि लामो सुरक्षात्मक कपडा लगाउँछ।

फसल काटने वाला व्यक्तिले पर्वतारोहण गरने डोरीलाई खजूरको रुखको तनको वरिपरि र आफ्नो कम्मरको स्तरमा पछाडिको वरिपरि लपेटे। उनले आफ्नो पैरहरू काटिएका पातहरूको आधारहरूमा (रिबहरू) राख्छ जसले तनमा प्राकृतिक सीढीहरू बनाउँछन्। उनी वैकल्पिक रूपमा चढ्छ — डोरीलाई उठाएर त्यसपछि माथि पाइचाल गरेर — जब सम्म उनी खजूरको रुखको माथिल्लो भागमा पुग्छ जहाँ फलको गुच्छाहरू झुन्डिएको हुन्छ। उचाइ 15-20 मीटर वा यससँग बढी हुन सक्छ। फसल काटने वाला अनुभवी हुनुपर्छ — खस्नु अत्यन्त खतरनाक छ। आधुनिक खेतहरूमा, म्यानुअल चढाइको सट्टामा मेकानिकल लिफ्टहरू प्रयोग गरिन्छन्।

uthq (बहुवचन: uthuq) ताड को रुखबाट झुन्डिएको खजूरको पूर्ण गुच्छा हो, जसको वजन 5 देखि 15 किलोग्राम हुन्छ। एकल ताड को रुख 5 देखि 20 uthuq को उत्पादन गर्छ। काटने वाले दरांतीको साथ uthq को काण्ड एक स्वच्छ स्ट्रोकमा काटते हैं। फलहरू खस्ने र क्षति हुनबाट रोक्न uthq लाई काटिनु अगाडि दृढतापूर्वक समात्नुपर्छ। केही खेतहरूमा, काटिनु अगाडि uthq मा डोरी बाँधिन्छ र यसलाई जमिनमा प्रतीक्षा गरिरहेको व्यक्तिलाई कोमलतापूर्वक तल लगाइन्छ।

गुच्छा काटेपछि, यसलाई सावधानीसाथ जमिनमा तल गरिन्छ। परम्परागत विधि: फसल काटने व्यक्तिले गुच्छालाई डोरीले बाँधेर ताडको रूखको तलमा प्रतीक्षा गरिरहेको व्यक्तिलाई बिस्तारै तल गर्छ जो यसलाई खुला हातमा वा ठूलो टोकरीमा प्राप्त गर्छ। गुच्छाहरू खस्न दिनु हुँदैन — जमिनसँगको प्रभावले फलहरूलाई क्षति पुर्‍याउछ र तिनीहरूलाई किण्वन र मोल्डको लागि संवेदनशील बनाउछ। काटेका गुच्छाहरूलाई तुरुन्तै कपडाले लाइन गरिएका बाकस वा टोकरीहरूमा सुरक्षाको लागि राखिन्छ। फसल काटने व्यक्तिले ताडको रूखमा प्रत्येक गुच्छाको लागि यो प्रक्रिया दोहोर्याउछ अवतरण गर्नु अघि।

जमिनमा गुच्छा सङ्कलन गरेपछी, फलहरू र्याचिस (गुच्छा भित्रको साना शाखा) बाट म्यानुएली अलग गरिन्छ। र्याचिस एक हातले समात्रिन्छ र फलहरू अर्को हातले बिस्तारै तान्रिन्छन्। पाकेको मिथाइ सजिलै अलग हुन्छ। अझै पनि दृढ़तापूर्वक जोडिएका फलहरू अधूरा पाकेको हुन सक्छ — तिनलाई अलगमा पाकिन दिइन्छ। फलको छालामा क्षति नहोस भनेर सजिलै हात चलाउनु पर्छ।

खजूरहरूलाई तीन ग्रेडमा क्रमबद्ध गरिन्छ: पहिलो ग्रेड — सम्पूर्ण, अक्षुण्ण फलफूलहरू ठूलो आकारको समान रंगसँग र त्रुटिहीन, ताजा बिक्रीको लागि निर्धारित। दोस्रो ग्रेड — साना फलफूलहरू वा आकारमा साना त्रुटिहरू भएका, घरेलु खपत वा प्रशोधनको लागि उपयुक्त। तेस्रो ग्रेड — क्षतिग्रस्त फलफूलहरू वा कीराले संक्रमण गरेका वा किण्वित, बहिष्कृत वा पशु खाना हिसाबले प्रयोग गरिएका। मोल्ड वा किण्वनको गन्धको कुनै पनि संकेत देखाउने खजूरहरू बहिष्कृत गरिन्छन्।

तारिखहरू धुलो र फोहोर हटाउन स्वच्छ पानीले धोइन्छ। तारिखहरू ठन्डा पानीको ठूलो कटोरীमा राखिन्छ र २-३ मिनिटको लागि हल्का गरी हलचल गरिन्छ। तारिखहरू लामो समयको लागि भिजाइनु हुँदैन — पानीले सतहको चिनी घुलाइ देता तथा बनावटलाई असर गर्छ। तारिखहरू निकालिन्छ र अतिरिक्त पानीबाट सुख्खा गर्न छन्नाको माथि ३०-६० मिनिटको लागि राखिन्छ सुकाउने चरणमा जाने पहिले। केही किसानहरूले धुलाई छोड़छन् यदि तारिखहरू स्वच्छ छन् र सीधा सुकाउनको लागि उद्देश्य गरिएको छ।

खेजूरहरू सुकाउने च्याडहरूमा (परम्परागत रूपमा खजूरको पातको च्याड वा हालैको समय बढेको प्लास्टिकको जालीहरू जमिनको माथि) एकल तहमा राखिन्छन्। तिनीहरू राम्रोसँग हवा प्रवाह हुने ठाउँमा सीधा सूर्यको प्रकाशमा अवस्थित छन्। खेजूरहरू सम-रूपमा सुकाउन सुनिश्चित गर्न दिनमा एक वा दुई पटक घुमाउनु पर्छ। सौर सुकाइ प्रक्रिया विविधता, तापमान, र आर्द्रता अनुसार एक हप्ता देखि ३ हप्तासम्म जारी रहन्छ। खेजूरहरू कीरा र चराहरूबाट बचाउन महीन जालीले ढाकिन्छन्। लक्ष्य नमीको सामग्री २०% भन्दा कम हो।

सुकाउने प्रक्रिया पूरा भएपछी, अन्तिम ग्रेडिङ प्रक्रिया दोहोरिइन्छ। राम्रो सुकेको खजूरको बनावट दृढ हुनुपर्छ जो न त धेरै नरम र न त धेरै कठोर हुन्छ। रंग निरीक्षण गरिन्छ — यो एकसमान खैरो रङको हुनुपर्छ र कालो दाग वा मोल्ड चिन्ह नहुनुपर्छ। एकसमान आकार र रङका फलहरू एकसाथ समूहित गरिन्छ। बनावट निरीक्षण गरिन्छ — सतह अलिकति चमकदार हुनुपर्छ र अत्यधिक चिपचिपो हुनु हुँदैन। उच्च गुणस्तरका खजूर प्रकाशको सामने राख्दा अलिकति पारदर्शक हुन्छन्।

सुकेका खेजुर वायुरोधी कन्टेनरमा प्याकेज गरिन्छन्। परम्परागत रूपमा, तिनीहरू माटोको भाँडेमा वा ताडको पातले पङ्क्तिबद्ध टोकरीमा भण्डार गरिन्छन्। हालैको समयमा, खाद्य-श्रेणीको प्लास्टिक कन्टेनर वा भ्याकुम-सील गरिएका थैलीहरू प्रयोग गरिन्छन्। तिनीहरू शीतल र सुख्खा ठाउँमा राखिन्छन् — कोठा तापमान (२०-२५ डिग्री सेल्सियस) अल्पकालीन भण्डारणको लागि (धेरै महिनाहरू) उपयुक्त छ। दीर्घकालीन भण्डारणको लागि, ०-५ डिग्री सेल्सियसमा रेफ्रिजरेशन राम्रो मानिन्छ, जहाँ खेजुर एक वर्षभन्दा बढी समयको लागि उपयुक्त रहन्छन्। भण्डारण ठाउँमा आर्द्रता स्तर ६५% भन्दा कम हुनुपर्छ। राम्ररी सुकेका खेजुर (नमी सामग्री २०% भन्दा कम) कोठा तापमानमा धेरै महिनाहरूको लागि आफ्नो गुणस्तर कायम राख्छन्।