मोरिन खुर बनाउने तरिका — मंगोलियन घोडाटाउके सारंगी

मोरिन खुर मंगोलियाको घोडाको टाउको भएको बाजा हो: एउटा ठाडो दुई-तारे धनुषले बजाइने बाजा, जसका तार र धनु दुवै घोडाको कपालले बनेका हुन्छन्, जुन छालाले ढाकिएको बाकसमाथि राखिन्छ र माथि काठमा खोपिएको घोडाको टाउको हुन्छ।

साउन्ड-बडीका लागि अलिकति तल्लो भागमा माथिभन्दा चौडा, ट्र्यापेजोइडल (समलम्ब चतुर्भुज आकारको) काठको बक्स बनाउनुहोस्। छाला राख्नका लागि अगाडिको भाग खुला छोड्नुहोस्।

कच्चा छाला भिजाएर बक्सको खुला अगाडिको भागमा ढोलजस्तै कसेर तान्नुहोस्, गुँद लगाएर बाँध्नुहोस्, र यसलाई राम्रोसँग सुकाउनुहोस्। यस छालाले ढोलको छालाजस्तै आवाज फैलाउँछ। (पातलो काठको साउन्डबोर्ड पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ।)

बक्सको माथिल्लो भागबाट सीधा माथि उठेको लामो गर्धन बाँध्नुहोस्, जुन तारहरूलाई छालाबाट टाढा राख्न पर्याप्त अग्लो हो।

घाँटीको सबैभन्दा माथिल्लो भागमा घोडाको टाउको कुँद्नुहोस्। यो प्रतीकले वाद्ययन्त्रलाई यसको नाम दिन्छ र गोठालाहरूका अनुसार, यसको आत्मा पनि हो।

घाँटीमा टाउकोभन्दा मुनि दुईवटा प्वाल ड्रिल गर्नुहोस् र प्रत्येकमा एउटा घर्षण ट्युनिङ पेग फिट गर्नुहोस्।

प्रत्येक तार BUNDLE घोडाको पुच्छरको रौं एकसाथ बटारेर बनाइन्छ — तल्लो सुरका लागि लगभग १३० रौंको बाक्लो गुच्छा, र उच्च सुरका लागि लगभग १०५ रौंको पातलो गुच्छा।

सानो पुल काटेर छालाको बीचमा उभ्याउनुहोस्। प्रत्येक घोडाको पुच्छरको रौंको तार आधारमा बाँध्नुहोस्, पुल माथि लैजानुहोस्, र एउटा खुट्टामा बेरेर कसनुहोस्।

दुई वटा तारहरूलाई एक चौथाइ वा एक पाँचौं अन्तरमा सुर मिलाउनुहोस्। खुट्टाहरू बिस्तारै घुमाउनुहोस् — घोडाको रौंका तारहरू तन्किन्छन्, त्यसैले तिनीहरूलाई स्थिर हुन समय दिनुहोस्।

लचिलो लौरोमा घोडाको कपालको डोरी बाँधेर धनु बनाउनुहोस्, र यसलाई पाइनको रेजिनले राम्रोसँग घसनुहोस् ताकि यसले समात्न सकोस्।

फिडललाई आफ्नो काखमा सीधा राखी धनुषलाई एउटा तारमाथि चलाउनुहोस्। यसमा फिंगरबोर्ड हुँदैन: SIDE बाट आफ्नो औंलाका टुप्पा र नङले तारहरूलाई थिच्नुहोस्, र नोटलाई मोड्न सर्दै जानुहोस्।

नोटहरू बीच सहजै स्लाइड गर्नुहोस् र घोडीको रौं-माथि-घोडीको रौंको खस्रो आवाजलाई गाउन दिनुहोस्। मोरिन खुर घोडाको हिन्काइ नक्कल गर्नका लागि र मंगोलियाली लङ-सong बोक्नका लागि प्रसिद्ध छ।

मोरिन खुर एउटा धनुले बजाइने सारंगी हो, त्यसैले यो एर्हु र भायोलिनजस्तै स्टिक-स्लिप घर्षणद्वारा गुन्जिन्छ: रोजिन लगाइएको धनुले तारलाई समात्छ, त्यसको तनाव टुटेर छुटउन्जेल तान्छ, र तार फेरि सेलाएर सयौँ पटक प्रति सेकेन्डमा फेरि समातिन्छ — यही हेल्महोल्ट्ज गति हो, जसले धनु तानेसम्म धनुले बजाइएको सुर गुन्जिरहन्छ। तर यस सारंगीका लगभग सबै कुरा घोडाबाट बनेका छन्। यसका दुईवटा तार गेडागुडी वा धातुका होइनन्, बरु घोडाको कपालका पूरै गुच्छाहरू बटारेर बनाइएका हुन् — मोटो 'पुरुष' तारमा लगभग १३० वटा र पातलो 'स्त्री' तारमा १०५ वटा कपाल — र धनु पनि घोडाको कपालकै हो, त्यसैले कपालले कपाललाई घर्षण गर्छ, जसले मोरिन खुरलाई नरम, सासयुक्त, हिँसिँसाउने जस्तो स्वर दिन्छ। ध्वनि-बाकस परम्परागत रूपमा तन्काइएको छालाले ढाकिएको हुन्छ, जसले ड्रमको छालाझैँ तारको कम्पनलाई फैलाउँछ, यद्यपि धेरै आधुनिक निर्माताहरू अहिले पातलो काठको ध्वनि-पाटी प्रयोग गर्छन्। र यसमा कुनै फिङ्गरबोर्ड हुँदैन: बजाउनेले तारलाई छेउबाट औँलाका टुप्पा र नङले थिच्छ, जसले सुर चिल्लो रूपमा चल्छ — यसैले मोरिन खुरले घोडाको हिनाइ नक्कल गर्न सक्छ र मंगोलियाली लामो-गीत र घाँटी-गायनका लामा, सरिने सुरहरू बोक्न सक्छ। यसको नजिकको नातेदार चिनियाँ एर्हु हो, र यसको व्यापक परिवार सम्पूर्ण यूरेसियाली स्टेप्पेका स्पाइक-फिडलहरू हुन्। यसको शीर्षमा कुँदिएको घोडाको टाउकोको नाममा राखिएको मोरिन खुर मंगोलियाको राष्ट्रिय प्रतीक हो, जसलाई UNESCO ले मानवताको जीवित सम्पदाको उत्कृष्ट कृतिका रूपमा मान्यता दिएको छ।