अबाका फाइबरको कटनी र प्रशोधन — संसारको सबैभन्दा बलियो प्राकृतिक फाइबर

अबाका (Musa textilis) केरा प्रजातिको एउटा प्रजाति हो जुन फिलिपिन्सको मूल निवासी हो। सामान्य केराभन्दा फरक, अबाका यसको फलको लागि होइन, यसको फाइबरको लागि उब्jiन्छ। बिरुवा 3 देखि 8 मिटर अग्लो हुन्छ। स्यूडोस्टेम मूल्यवान फाइबर भएका तहतहमा मिलेका पातका खोलहरूद्वारा बनेको हुन्छ। प्रत्येक बिरुवाले 12 देखि 25 वटा पातका खोल उत्पादन गर्छ।

अबाका रोपेको 18 देखि 24 महिनापछि काट्न तयार हुन्छ। परिपक्वताको संकेत: पहिलो फूल (पुष्पक्रम) देखिसकेको हुन्छ, वा केही बाहिरी पातहरू सुक्न थालेका र पहेंलो हुन थालेका हुन्छन्। धेरै चाँडो नकाट्नुहोस् — सानो बिरुवाको फाइबर कमजोर र पातलो हुन्छ। त्यस्तै धेरै ढिलो पनि नगर्नुहोस् — धेरै परिपक्व फाइबर खस्रो र भाँचिने खालको हुन्छ।

डाँठ काट्न र बोक्रा चिर्नका लागि तीखो खुकुरी वा बोलो आवश्यक पर्छ। साथै स्ट्रिपिङ चक्कु (tuxying knife) तयार गर्नुहोस् — यो काठको आधारमा जोडिएको तीखो ब्लेड हो, जुन बोक्राबाट फाइबर तान्न प्रयोग गरिन्छ। फाइबरहरू बाँध्नका लागि डोरी र सुकाउने र्याकका लागि बाँसका डन्डी वा तार पनि चाहिन्छ।

अबाका डाँठलाई जमिनबाट करिब ५ देखि १० सेमी माथि, धारिलो बोलो प्रयोग गरेर फेदमा काट्नुहोस्। काटाइ सफा र तेर्सो हुनुपर्छ। काटेपछि सम्पूर्ण डाँठलाई सफा ठाउँमा ओछ्याउनुहोस्। बिरुवामा चिस्यान प्रशस्त हुँदा बिहानको समयमा काट्नु पर्छ — यसले फाइबर उतार्न सजिलो बनाउँछ।

डाँठबाट प्रत्येक पात खोललाई बाहिरको बाट सुरु गरेर काट्नुहोस्। प्रत्येक खोल लगभग 5 देखि 8 cm चौडा हुन्छ। प्रत्येक खोललाई टक्सी भनिने पातलो पट्टीहरूमा काट्नुहोस् — लगभग 5 देखि 7 cm चौडा र सम्पूर्ण डाँठ (2 देखि 3 मिटर) जत्तिकै लामो। बाहिरी खोलहरूमा मोटा रेसाहरू हुन्छन्, भित्री खोलहरूमा सबैभन्दा महीन रेसाहरू हुन्छन्।

Ang tuxying भनेको फाइबर निकाल्ने मुख्य प्रक्रिया हो। tuxy को एक छेउ tuxying चक्कुको ब्लेड मुनि राख्नुहोस्, जुन पाटी वा काठको आधारमा स्थिर गरिएको हुन्छ। एक हात वा खुट्टाले ब्लेडलाई तल थिच्नुहोस्। अर्को हातले tuxy लाई छिटो र जोरसँग तान्नुहोस्। ब्लेडले पल्प खुर्केर सफा फाइबर छोड्छ। tuxy को दुवै छेउमा दोहोर्‍याउनुहोस्।

बाँकी गुदा, राल र अन्य अवशेष हटाउन नयाँ स्ट्रिप फाइबरलाई सफा पानीमा धुनुहोस्। 5 देखि 10 मिनेटसम्म पानीमा भिजाउनुहोस्, त्यसपछि निचोर्नुहोस्। साबुन वा रसायन प्रयोग नगर्नुहोस् — प्राकृतिक भाङ फाइबरलाई रासायनिक प्रशोधनको आवश्यकता पर्दैन। सफा फाइबर चिल्लो र बाँकी टाँसिने गुदाबाट मुक्त हुनुपर्छ।

धोइएका फाइबरहरूलाई बाँस वा तारमा प्रत्यक्ष घाममा झुण्ड्याउनुहोस्। समान रूपमा सुक्नका लागि फाइबरहरूलाई फैलाएर राख्नुहोस्, थुप्रो नपार्नुहोस्। तातो मौसममा (३० देखि ३५ डिग्री सेल्सियस) सुक्न ४ देखि ८ घण्टा लाग्छ। राम्रोसँग सुकेको फाइबर सेतो देखि हल्का सुनौलो रंगको, हल्का र नभाँचिने गरी लचिलो हुन्छ।

सुकाइएको अबाका फाइबरमा केवल १० देखि १२% सम्मको आर्द्रता हुनुपर्छ। जाँच गर्न: फाइबरलाई औँलामा बेर्नुहोस् — यो लचिलो हुनुपर्छ र भाँचिनु हुँदैन। यदि यो भाँचिन्छ भने, यो धेरै सुक्खा छ। यदि यो अझै नरम वा टाँसिलो छ भने, यसलाई थप सुकाउन आवश्यक छ। रंगले गुणस्तर संकेत गर्छ: सेतो वा हल्का सुनौलो = उत्तम, मध्यम खैरो = सामान्य, गाढा खैरो = न्यून गुणस्तर।

फिलिपिन्समा अबाका फाइबरलाई फिलिपिन्स फाइबर निरीक्षण सेवा (FIS) प्रणाली प्रयोग गरी ग्रेड गरिन्छ। मुख्य ग्रेडहरू: S2 र S3 (सबैभन्दा राम्रो — सेतो, सफा, बलियो) विशेष कागज र बैंकनोटका लागि। I2 र I3 (मध्यम — हल्का देखि हल्का खैरो) डोरी र सुतलीका लागि। G र H (निम्न ग्रेड — गाढा खैरो) प्याकेजिङका लागि। फाइबरहरूलाई रंग, बल र सफाइका आधारमा छुट्याउनुहोस्।

ग्रेडिङ पछि, एउटै ग्रेडका फाइबरहरूलाई हैंक भनिने बन्डलहरूमा बाँध्नुहोस्। प्रत्येक हैंक सामान्यतया 1 देखि 2 किलोग्राम हुन्छ। प्रत्येक हैंकलाई दुई बिन्दुमा — बीचमा र अन्त्यको नजिक — बाँध्न भाङको डोरी नै प्रयोग गर्नुहोस्। धेरै कस्नु हुँदैन, किनभने यसले फाइबरमा चिन्ह छोड्नेछ जसले गुणस्तरमा असर गर्छ।

एबाकाका हानहरूलाई सुक्खा, राम्रोसँग हावा चल्ने गोदाममा उचित भेन्टिलेसनसहित भण्डारण गर्नुहोस्। हानहरूलाई उठाइएका काठका र्याकमा राख्नुहोस् — भुइँमा नराख्नुहोस् किनभने तिनीहरूले आर्द्रता सोस्न सक्छन्। भण्डारण क्षेत्रको आर्द्रता ६५% भन्दा कम हुनुपर्छ। वर्षा, सिधा घाम, र फाइबर कुतर्न सक्ने मुसाजस्ता कीराहरूबाट बचाउनुहोस्।

अबाका फाइबरको तन्य शक्ति 70 देखि 80 MPa सम्म हुन्छ — कपासभन्दा तीन गुणा बलियो र सिसलभन्दा दोब्बर बलियो। यो नुनिलो पानीमा सड्दैन, त्यसैले यसलाई जहाजका डोरी र माछा मार्ने जालहरू बनाउन प्रयोग गरिन्छ। यसलाई बैंक नोट (जापानी येन र यूरो सहित), चिया झोला, विशेष कागज र अटोमोटिभ कम्पोजिटहरू बनाउनमा पनि प्रयोग गरिन्छ। उच्चतम ग्रेड (S2) बैंक नोट कागजका लागि प्रयोग गरिन्छ।

काटिएका डाँठहरूको संख्या, प्राप्त सुकेको फाइबरको तौल, प्रत्येक हांकको ग्रेड, र काटेको मिति रेकर्ड गर्नुहोस्। सामान्य उपज सम्पूर्ण डाँठको तौलको 1 देखि 3% हो — अर्थात्, 100 kg डाँठबाट तपाईंले 1 देखि 3 kg सुकेको फाइबर प्राप्त गर्न सक्नुहुन्छ। यी रेकर्डहरू प्रक्रियामा सुधार गर्न र अर्को फसलको आम्दानी अनुमान गर्न महत्त्वपूर्ण छन्।