Sum (थाई ढाकी) — बुनेको बाँसको डोको, मुखमा फराकिलो र माथि साँघुरो, कम गहिरो पानीमा माछामाथि थिचिन्छ

"यो बाहिरी बोक्राबाट चिरिएका करिब 60 वटा बाँसका चोयाले बनाइन्छ, जसलाई गोलाकारमा बुनेर चारैतिर किरणजस्तो फैलिने ठाडा भाटाको रूपमा प्रयोग गरिन्छ; अनि हरेकलाई बराबर घुमाइमा तलतिर बङ्ग्याइन्छ, र बाँसलाई एउटामाथि एउटामुनि गर्दै बुनिन्छ, बीचमा उचित खाली ठाउँ छाडेर।" (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, सिरिन्धोर्न मानवशास्त्र केन्द्र, लेखक ทำนุ วรธงไชย (Thamnu Worathongchai), CC BY 4.0)

बाँस चिरेर ठाडा भाटाका लागि बाहिरी बोक्राबाट करिब 60 वटा चोया निकाल्नुहोस्, र चारैतिर बुन्न थप चोया।

भाटाहरूलाई गोलाकारमा बुन्नुहोस् ताकि ती चारैतिर किरणजस्तो फैलिऊन्, बीचको भागलाई माथिको प्वालको रूपमा खुला छाड्नुहोस्, अनि हरेक भाटालाई बराबर घुमाइमा तलतिर बङ्ग्याउनुहोस्।

चोयालाई चारैतिर एउटामाथि एउटामुनि गर्दै बुन्नुहोस्, उचित खाली ठाउँ छाडेर, माथि साँघुरो र बिस्तारै फैलिँदै मुखमा फराकिलो।

สุ่ม (sum) का वास्तविक तस्बिरहरू, พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านหนองบัวโคก (Nong Bua Khok Folk Museum) बाट (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, सिरिन्धोर्न मानवशास्त्र केन्द्र, लेखक ทำนุ วรธงไชย (Thamnu Worathongchai), CC BY 4.0)

माछा बस्ने, थोरै पानी भएको पोखरी, सिमसार, खाल्डो वा कुलो छान्नुहोस्। sum लाई पानीमा थिच्नुहोस्, अनि माथिको प्वालबाट हात छिराएर माछा छाम्नुहोस्; ठूलो माछाले डोकोको भित्तामा ठोक्किन्छ र थाहा हुन्छ। त्यसलाई समातेर माछाको डोकोमा राख्नुहोस्।

भान्सामा खानेकुरा कम हुँदा, विशेष गरी सुक्खा मौसममा, गृहिणीहरूले sum प्रयोग गर्थे। माछा देखिँदैनन्, त्यसैले ठाउँ छान्न अनुभव चाहिन्छ, र यसैबाट "sum ha" (अड्कलले खोज्नु) र "sum si sum ha" (जथाभावी) भन्ने शब्द आए। अर्को किसिम, भाटाको sum, काठको घेरा र तारको ढाँचामा जडिएका 50-60 वटा तिखा बाँसका भाटाले बनाइन्छ। कुखुराको sum चल्लासहितको कुखुरी वा लडाकु भाले राख्न प्रयोग हुन्छ। हात छिराउँदा काँडा भएका माछासँग होसियार रहनुहोस्। स्रोत: सिरिन्धोर्न मानवशास्त्र केन्द्र, दैनिक प्रयोगका परम्परागत वस्तुहरूको डेटाबेस, "สุ่ม", लेखक ทำนุ วรธงไชย (Thamnu Worathongchai), พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านหนองบัวโคก บุรีรัมย์ (Nong Bua Khok Folk Museum, Buriram) (CC BY 4.0 इजाजतपत्र)। **सीमाहरू** स्रोतले यसका नाप (मुख 50 cm, माथिको प्वाल 15 cm, उचाइ 50 cm) भाटाको sum का लागि दिन्छ; यो blueprint ले तिनलाई बुनेको sum का लागि प्रयोग गर्छ।