यूरानिनाइटबाट युरेनियम बुझ्दै — सबै कुरा बदल्ने तत्व

युरेनियम (U, तत्व 92) महत्त्वपूर्ण मात्रामा प्राकृतिक रूपमा पाइने सबैभन्दा भारी तत्व हो र यसैले आणविक युगको सुरुवात गर्यो। मार्टिन हेनरिख क्लाप्रोथ — जसले टाइटेनियमलाई नाम दिएका थिए — ले 1789 मा बोहेमियाको Joachimsthal चाँदी खानीबाट प्राप्त पिचब्लेन्ड (यूरानिनाइट, UO₂) विश्लेषण गरेर युरेनियम पत्ता लगाए। उनले यसलाई आठ वर्ष अघि विलियम हर्शेलले पत्ता लगाएको ग्रह यूरेनसको नामबाट नाम दिए।

पत्ता लागेपछि एक शताब्दीभन्दा बढी समयसम्म युरेनियम गिलास र माटोका भाँडालाई उज्ज्वल फ्लोरोसेन्ट पहेंलो-हरियो रंग दिने बाहेक व्यावहारिक प्रयोग नभएको रासायनिक कौतुहल थियो। 1896 मा हेनरी बेक्वेरेलले युरेनियम लवणहरूले स्वतःस्फूर्त रूपमा भेदक किरणहरू उत्सर्जन गर्छन् भनी पत्ता लगाए — रेडियोधर्मिताको खोज। यसबाट मेरी र पियरे क्युरीले युरेनियम अयस्कबाट रेडियम र पोलोनियम अलग गरे, रदरफोर्डले परमाणु केन्द्रक पत्ता लगाए, र अन्ततः नाभिकीय विखण्डन (Hahn and Strassmann, 1938) र आणविक बमसम्म पुगियो।

यूरानिनाइट (UO₂, युरेनियम डाइअक्साइड) मुख्य युरेनियम खनिज हो, जसमा द्रव्यमानको आधारमा 88.1% सम्म युरेनियम हुन्छ। यो हाइड्रोथर्मल नसाहरू, ग्रानिटिक पेग्मेटाइटहरू र अवसादी निक्षेपहरू (बलुवा ढुङ्गामा रहेको युरेनियम) मा पाइन्छ। यूरानिनाइट रेडियोधर्मी हो र उचित सावधानीका साथ ह्यान्डल गर्नुपर्छ।

EXTREME HAZARD — RADIOACTIVE AND TOXIC: युरेनियम एउटा रासायनिक विष (भारी धातु, मिर्गौलालाई क्षति पुर्‍याउँछ) र रेडियोधर्मी खतरा दुवै हो। यूरानिनाइटले युरेनियम र यसको क्षय श्रृंखला (रेडियम, रेडन ग्यास, पोलोनियम) बाट अल्फा कण, बिटा कण र गामा किरणहरू उत्सर्जन गर्छ। यूरानिनाइट ह्यान्डल गर्न विकिरण अनुगमन, श्वासप्रश्वास सुरक्षा (रेडन र युरेनियम धुलो सास फेर्नबाट बच्न), र तपाईंको क्षेत्राधिकारमा नाभिकीय सामग्री नियमहरूको पालना आवश्यक छ। यो ब्लुप्रिन्ट केवल शैक्षिक हो — युरेनियम निष्कर्षण गर्ने प्रयास नगर्नुहोस्।