Thai (tajski pług bawoli) — naturalnie wygięta grządziel, rękojeść, lemiesz przymocowany lakiem do płozy, jarzmo na kark i małe jarzmo, ciągnięty przez jednego bawołu

„Zanim osadzi się lemiesz na płozie, gotuje się lak do upłynnienia, rozsmarowuje gorący lak na drewnie płozy, a potem dociska ją do żelaznego lemiesza; gdy lak ostygnie, lemiesz i płoza trzymają się mocno razem.” (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, Centrum Antropologii Sirindhorn, autor สนม ครุฑเมือง (Sanom Khrutmueang), CC BY 4.0)

Wybierz gałąź mai daeng (Xylia), pradu (Pterocarpus) albo ching chan (Dalbergia), która już jest wygięta jak grządziel pługa. Zmniejsz ją siekierą i wygładź tarnikiem i papierem ściernym. Wyrzeźbij koniec w pąk lotosu i wywierć w nim otwór na rzemień do małego jarzma.

Osadź na czop rękojeść (hang yam) w grządzieli i wbij klin, żeby ją usztywnić; osadź na czop stopę rękojeści w płozie (hua mu); zmniejsz górny koniec rękojeści i wygnij go w uchwyt. Płoza leży na ziemi i ma kształt świńskiej głowy; obrób jej przód w czop na lemiesz. Gotuj lak do upłynnienia, rozsmaruj go na gorąco na płozie i dociśnij żelazny lemiesz; daj lakowi ostygnąć. Uważaj na oparzenia gorącym lakiem.

Zrób jarzmo na kark (khom) z wygiętego drewna kładzionego na kark bawołu, ze sznurami khao przywiązanymi do obu końców i do końców małego jarzma. Małe jarzmo (aek noi) to krótki kawałek długości około 50 cm, z otworem pośrodku na rzemień albo rattanowy sznur i głębokimi rowkami wokół obu końców do przywiązania sznurów khao.

Zdjęcia prawdziwej orki z bawołami (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, Centrum Antropologii Sirindhorn, autor สนม ครุฑเมือง (Sanom Khrutmueang), CC BY 4.0).

Jeden bawół ciągnie pług, żeby odwracać glebę; bawoły są silne i nie boją się deszczu. Potem brona albo wał do kruszenia brył rozbija zaoraną glebę drobniej przed sadzeniem. Woły zwykle ciągną bronę i wał parami.

Orkę z bawołami i wołami widuje się dziś rzadko; zastąpiły ją dwukołowe ciągniki jednoosiowe, a większość starych pługów skończyła jako drewno na opał. Uważaj na gorący lak, siekierę i pracę blisko bawołu. Źródło: Centrum Antropologii Sirindhorn, baza tradycyjnych przedmiotów codziennego użytku, „ไถ”, autor สนม ครุฑเมือง (Sanom Khrutmueang) (licencja CC BY 4.0). **Ograniczenia** Źródło nie podaje wymiarów grządzieli, rękojeści, płozy ani lemiesza, a nie ma oferty na lak, żelazny lemiesz ani rzemień, dlatego są wymienione w tekście.