คราด (khrat) — belka z twardego drewna, 10-15 ostrych zębów i bambusowe dyszle, które kruszą zaoraną ziemię

„Zęby struga się w kolce długości około 30 centymetrów, grube u nasady i zwężające się tam, gdzie drapią ziemię; nasadę każdego zęba wbija się w otwór wywiercony w belce; otwory wyrównuje się dłutem na kwadrat, a nasadę każdego zęba też ociosuje się na kwadrat.” (Centrum Antropologii Sirindhorn, autor สนม ครุฑเมือง (Sanom Khrutmueang), CC BY 4.0)

Weź deskę z twardego drewna, np. mai daeng, pradu lub teng, i ostrugaj ją. Wywierć 10-15 przelotowych otworów w dobrych odstępach i nadaj im kwadratowy kształt dłutem. Wywierć jeszcze dwa otwory na słupki uchwytu i dwa na dyszle.

Wystrugaj kołki długości około 30 cm, grube u nasady i zaostrzone. Obciosaj nasadę na kwadrat i wbij ją w otwór belki; jeśli luźna, dobij klin.

Osadź dwa słupki na czop w uchwycie prawie tak długim jak belka i zaokrąglij uchwyt. Wsuń grube końce dwóch bambusów długości 3-5 metrów w ich otwory w belce, zaklinuj mocno i połącz ich końce w kształt proporczyka.

Prawdziwe zdjęcia: คราด (khrat) (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, Centrum Antropologii Sirindhorn, autor สนม ครุฑเมือง (Sanom Khrutmueang), CC BY 4.0)

Przywiąż sznur z surowej skóry (nang hua khrat) lub gruby sznur do końca dyszli i przymocuj go do środka jarzma wołu lub bawołu. Niech zęby drapią zaoraną ziemię, aż będzie pulchna. By drapać głębiej, dociśnij uchwyt lub stań na belce. Khrat służy też do wyrównywania terenu.

Khrat dla jednego wołu lub bawołu jest mały i ma mało zębów; dla dwóch jest dłuższy i ma ich więcej. Miejscami zęby są z żelaza zamiast z drewna. Dziś używa się zamiast niego bron żelaznych i ciągników jednoosiowych. Źródło: Centrum Antropologii Sirindhorn, baza tradycyjnych przedmiotów codziennego użytku, „คราด” (licencja CC BY 4.0). **Ograniczenia** Źródło nie podaje ani rozstawu zębów, ani wielkości uchwytu.