
การสร้างบาลิสตาของโรมัน — เครื่องยิงลูกดอกที่ขับเคลื่อนด้วยแรงบิด
บาลิสตา (จากภาษากรีก ballein แปลว่า ขว้าง) เป็นอาวุธปืนใหญ่ของโรมันที่ดีที่สุด เป็นอาวุธแรงบิดจากสปริงที่มีความแม่นยำสูง ยิงลูกดอกหัวเหล็ก (และบางครั้งก้อนหิน) ด้วยวิถีกระสุนที่ราบและความแม่นยำที่น่าทึ่ง ต่างจากตระกองยุคหลังซึ่งอาศัยแรงโน้มถ่วงและตุ้มถ่วงที่แกว่งได้ บาลิสตาเก็บพลังงานไว้ในเส้นเอ็นหรือเชือกที่ถูกบิดเป็นเกลียว ซึ่งเป็นหลักการแรงบิด การบิดมัดเส้นใยจะเก็บพลังงานยืดหยุ่นจำนวนมหาศาล และการปล่อยแขนคานต้านแรงตึงนั้นจะเปลี่ยนพลังงานที่เก็บไว้ให้เป็นพลังงานจลน์ที่ความเร็วสูง
ที่จุดขึ้นบกในบริเตน ยูเลียส ซีซาร์ให้เรือรบขับไล่ผู้ป้องกันด้วยสลิง ลูกธนู และปืนใหญ่ (Gallic War IV.25) เวเจติอุส (Epitoma rei militaris II.25) ระบุว่าแต่ละกองพลมีเครื่องยิงลูกดอกติดรถเข็น 55 เครื่อง (carroballistae) หนึ่งเครื่องต่อหนึ่งกองร้อย และเครื่องขว้างหินโอนาเจอร์ 10 เครื่อง หนึ่งเครื่องต่อหนึ่งคอร์ฮอร์ต
แนวคิดด้านวิศวกรรมที่สำคัญของบาลิสตาคือโครงไม้และเหล็กที่ยึดมัดสปริงแรงบิดไว้ภายใต้แรงตึงสูงมาก สปริงเป็นมัดเชือกเอ็น ซึ่งเป็นวัสดุดั้งเดิม ขั้นตอนที่ 4 ระบุวัสดุทดแทนที่แบบนี้เปิดให้ใช้ได้ แรงตึงปรับได้โดยหมุนฝาปลายสปริง (epizygis) และล็อกด้วยสลักที่ผ่านวงแหวนฟันเฟือง การปรับนี้ช่วยให้พลประจำเครื่องปรับกำลังของอาวุธและชดเชยการเปลี่ยนแปลงความชื้นที่ส่งผลต่อความยืดหยุ่นของเส้นใย นักเขียนตำราปืนใหญ่โบราณ (Belopoiika ของ Heron แห่งอเล็กซานเดรีย, Philon, Vitruvius) กำหนดขนาดทุกส่วนของโครงจากขนาดลำกล้อง คือเส้นผ่านศูนย์กลางของช่องสปริง เพื่อให้อาวุธปรับขนาดได้ตามสัดส่วน
คำแนะนำ
คำนวณขนาดลำกล้องจากความยาวของลูกดอก
คำนวณขนาดลำกล้องจากความยาวของลูกดอก
บัลลิสตาถูกออกแบบด้วยระบบสัดส่วนที่อ้างอิงจากขนาดลำกล้อง (D) ซึ่งคือเส้นผ่านศูนย์กลางของรูที่ใช้ยึดมัดสปริงบิด สำหรับเครื่องยิงลูกดอก Vitruvius (De Architectura X.10) กำหนดให้รูมีขนาดหนึ่งในเก้าของความยาวลูกดอก สำหรับลูกดอกยาว 60 ซม. จะได้ D = 60 ÷ 9 ≈ 6.7 ซม. (67 มม.) ขนาดโครงอื่นทั้งหมดในพิมพ์เขียวนี้คำนวณปรับตามค่าการวัดลำกล้องเพียงค่าเดียวนี้ (กฎรากที่สามของลูกบาศก์ D = 1.1 × ∛(100 × น้ำหนักลูกหินเป็นมินา) ใช้สำหรับเครื่องยิงหิน ไม่ใช่เครื่องยิงลูกดอก)
ตัดและขึ้นรูปโครงไม้หลัก
ตัดและขึ้นรูปโครงไม้หลัก
โครงของบาลิสตาประกอบด้วยเสาตั้งสองต้น (แผ่นข้าง) และคานขวางแนวนอน (transsom) ที่สร้างเป็นรูปตัว U พร้อมรางยื่นออกมา (ร่องยิง) ตามแนวกึ่งกลาง ไม้โครงสร้างทั้งหมดตัดจากไม้เนื้อแข็งหนาแน่นที่ไม่มีตาไม้ ได้แก่ ไม้ash ไม้โอ๊ก หรือไม้เอล์ม ความสูงของเสาตั้งเท่ากับ 7× ขนาดลำ (7D ประมาณ 47 ซม. สำหรับตัวอย่างของเรา) ความกว้างโดยรวมของโครงจากด้านนอกถึงด้านนอกเท่ากับ 6.5D รางยิงยาว 18D ติดอยู่กับจุดกึ่งกลางของคานขวางและทอดยาวไปข้างหน้า ต่อทุกข้อต่อด้วยการเข้าเดือยและลิ่ม (mortise-and-tenon) และเสริมความแข็งแรงด้วยแถบเหล็กและสลักเกลียว โครงนี้จะรับแรงกระแทกรุนแรงในทุกครั้งที่ยิง จึงต้องไม่โก่งงอหรือหลวม
วัสดุสำหรับขั้นตอนนี้:
ท่อนไม้เนื้อแข็ง12 ชิ้น
ตะปูเหล็ก60 ชิ้นเครื่องมือที่ต้องใช้:
เลื่อยมือ
ค้อนสร้างโครงกล่องสปริง (modioli) สองชิ้น
สร้างโครงกล่องสปริง (modioli) สองชิ้น
กล่องสปริงแบบบิด (modioli) เป็นกล่องไม้สี่เหลี่ยมผืนผ้า วางอยู่คนละข้างของโครงแต่ละด้าน โดยแต่ละกล่องมีรูแนวตั้งขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง D (calibre) ที่มัดสปริงจะสอดผ่าน กล่องประกอบด้วยแผ่นไม้หนาสองแผ่น (ส่วนหัวและแผ่นฐานของโครงสปริงแต่ละชุด แต่ละแผ่นหนาประมาณ 3D) เชื่อมต่อกันด้วยเสาค้ำแนวตั้งสองต้นของกล่องสปริง แผ่นเสริมเหล็กจะบุภายในรูสปริงเพื่อป้องกันไม้แตกภายใต้แรงบิดมหาศาล เจาะรูสปริงในแนวตั้งผ่านตัวกล่องที่ประกอบแล้ว โดยใช้เหล็กเจาะ (auger) ที่มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางตรงตาม calibre กล่องสปริงทั้งสองต้องติดตั้งบนโครงหลักอย่างสมมาตร เพราะความไม่สมมาตรใดๆ จะทำให้เกิดแรงขว้างที่ไม่เท่ากัน
เครื่องมือที่ต้องใช้:
เหล็กหมาด (สว่านเจาะรูมือ)พันมัดสปริงแบบบิด
พันมัดสปริงแบบบิด
ร้อยวัสดุสปริงแบบบิด (เส้นเอ็นสัตว์ เชือกผมม้า หรือเชือกลินินแข็งแรงเป็นวัสดุทดแทนสมัยใหม่) ผ่านรูสปริงเป็นรูปเลขแปด โดยอัดให้เต็มรูคาลิเบอร์จนมัดแน่นทึบ เอ็นสัตว์เป็นวัสดุดั้งเดิม พันวัสดุให้มากพอที่จะอัดรูคาลิเบอร์ให้แน่นเมื่อพันครบทุกรอบ
วัสดุสำหรับขั้นตอนนี้:
เชือกป่าน20 เมตรใส่และยึดแขนเข้ากับมัดขดลวดแรงบิด
ใส่และยึดแขนเข้ากับมัดขดลวดแรงบิด
แต่ละมัดสปริงรับแขนขว้างหนึ่งแขน ซึ่งเป็นคานไม้เนื้อแข็งตรงยาวประมาณ 8D (54 ซม. สำหรับขนาดลำกล้องของเรา) กว้าง 1.5D และหนา 1D แขนถูกใส่ในแนวนอนผ่านมัดสปริงที่ระดับกึ่งกลางความสูงของมัด ดังนั้นแขนทั้งสองข้างของโครงแต่ละด้านจึงยื่นเข้าหาแนวกึ่งกลางของอาวุธ ในตำแหน่งพัก(ไม่มีแรงกระทำ) แขนทั้งสองถูกแรงตึงของสปริงดึงไปข้างหน้า ชี้ไปทางด้านหน้าของอาวุธที่มุมประมาณ 20–30 องศาจากแนวดิ่ง เมื่อขึ้นลั่น แขนจะถูกดึงถอยหลังด้วยรอกจนชี้ไปทางด้านหลัง ตำแหน่งนี้คือตำแหน่งเก็บพลังงาน
วัสดุสำหรับขั้นตอนนี้:
ด้ามไม้เนื้อแข็ง2 ชิ้นติดตั้งฝาปรับแรงตึงสปริง (epizygis) พร้อมวงแหวนระบบแร็ตเช็ต
ติดตั้งฝาปรับแรงตึงสปริง (epizygis) พร้อมวงแหวนระบบแร็ตเช็ต
ที่ด้านบนและด้านล่างของรูสปริงแต่ละรู ให้ติดตั้งจานหมุน (epizygis) ที่มัดสปริงจะพันรอบ จานมีรูที่ขอบรอบนอก (ประมาณ 16–20 รู รอบเส้นรอบวง) ซึ่งเรียงตรงกับสลักล็อกแบบคงที่บนโครง การหมุนจานไปหนึ่งตำแหน่งรูจะบิดมัดสปริงทั้งหมดไปหนึ่งหน่วยรู ทำให้แรงตึงเพิ่มขึ้น ติดตั้งกลไกแร็ตเช็ตเพื่อไม่ให้จานคลายตัวภายใต้แรงกด โดยใช้ตัวล็อกเหล็กที่มีสปริงกดลงในรูรอบนอก ในการปรับแรงตึง: ปลดตัวล็อก หมุนจานตามปริมาณที่ต้องการด้วยคานงัดเหล็ก แล้วปล่อยให้ตัวล็อกกลับเข้าที่ กลไกนี้ทำให้สามารถปรับสปริงแต่ละอันได้อย่างอิสระเพื่อให้แรงตึงเท่ากันทั้งสองด้าน ซึ่งจำเป็นสำหรับลูกดอกที่บินตรง
ติดสายคันธนูระหว่างปลายแขนทั้งสอง
ติดสายคันธนูระหว่างปลายแขนทั้งสอง
เชื่อมปลายแขนทั้งสองด้วยสายคันธนูสั้นและมีความเหนียวแข็งแรงมาก ทำจากเอ็นบิดหรือเชือกผ้าลินินหนา สายนี้เชื่อมปลายแขนทั้งสองและเป็นส่วนเชื่อมต่อโดยตรงระหว่างกลไกสปริงกับลูกธนู สายต้องสั้นพอที่จะพาดจากปลายแขนข้างหนึ่งไปยังอีกข้างได้อย่างง่ายดายเมื่อแขนอยู่ในตำแหน่งยิง (ด้านหน้า) แต่ต้องยาวพอที่จะไม่ตึงในตำแหน่งนั้น แรงตึงทั้งหมดมาจากสปริงบิด ไม่ใช่จากรูปทรงของสาย แนวกึ่งกลางของสายต้องอยู่ตามแนวกึ่งกลางของรางยิงอย่างแม่นยำ ยึดสายด้วยตะขอเหล็กหรือร่องที่แกะสลักไว้ที่ปลายแขน เพราะเมื่อขึ้นลูกแล้วสายจะรับแรงดึงหลายร้อยกิโลกรัม และต้องไม่หลุดลื่น
สร้างและติดตั้งรอกดึงสายคันธนู (epagogeus)
สร้างและติดตั้งรอกดึงสายคันธนู (epagogeus)
การขึ้นสายหน้าไม้ (การดึงสายธนูจากตำแหน่งพักไปยังตำแหน่งขึ้นสายพร้อมต้านแรงสปริง) ต้องใช้กลไกทดแรง แม้หน้าไม้ขนาดเล็กก็ต้องใช้แรง 200–400 กิโลกรัม สร้างกลไกรอก: เพลาแนวนอน (epagogeus) ที่มีด้ามหมุนอยู่ด้านหนึ่งและกลองเฟืองกันย้อนอยู่อีกด้านหนึ่ง ติดตั้งบนขายึดที่ด้านหลังของรางยิง เชือกหรือโซ่จากกลองเชื่อมกับตะขอ (chelonium — 'เต่า') ซึ่งยึดจับสายธนู การหมุนด้ามจะดึงสายธนูถอยหลังไปตามรางยิงจนถึงตำแหน่งกลไกไกปืน โดยเฟืองกันย้อนจะยึดแรงไว้ในแต่ละช่วง อัตราทดของรอก (อัตราส่วนรัศมีด้ามต่อรัศมีกลองประมาณ 4:1) ช่วยลดแรงที่ผู้ปฏิบัติงานต้องใช้เหลือเพียง 50–100 กิโลกรัม ซึ่งอยู่ในระดับที่จัดการได้
ติดตั้งกลไกไก (katastates)
ติดตั้งกลไกไก (katastates)
ไก (katastates) ทำหน้าที่ยึดสายธนูที่ขึงไว้แล้วและปล่อยออกอย่างฉับพลันเมื่อผู้ควบคุมสั่ง การออกแบบที่ง่ายและได้ผลดีที่สุดคือตะขอเหล็กหมุนได้ที่ติดตั้งในช่องของรางยิง ตะขอจะเกาะกับห่วงบนสายธนูเมื่อขึงไว้ และจะปล่อยเมื่อผู้ควบคุมดึงคันโยกที่หมุนตะขอลงไปในช่อง ไกต้องมั่นคงอย่างยิ่งภายใต้แรงตึงของสปริง แต่ต้องปล่อยออกอย่างฉับพลันและทันทีทันใด หากมีการลังเล สายจะเสียดสีกับตะขอ ดันลูกศรไปด้านข้างและทำให้การยิงคลาดเคลื่อน ทดสอบไกแบบแห้ง (ไม่ใส่ลูกศร) หลายครั้งก่อนบรรจุ เพื่อให้มั่นใจว่าการปล่อยมีความน่าเชื่อถือและสม่ำเสมอ
ทำรางนำทางสำหรับลูกธนู
ทำรางนำทางสำหรับลูกธนู
รางยิงเป็นช่องรูปตัวยูที่นำทางลูกธนูจากตำแหน่งพักที่ไกปืนไปยังปากกระบอกของอาวุธ รางต้องตรงสมบูรณ์ การโค้งงอหรือบิดใดๆ จะทำให้ลูกธนูเบนออกไป บุรางด้วยร่องเรียบที่กว้างพอดีสำหรับรองรับก้านของลูกธนู (ประมาณ 25–30 mm สำหรับลูกธนูมาตรฐาน) ร่องต้องอยู่ตรงกลางความกว้างของรางอย่างแม่นยำ เพื่อให้สายสัมผัสกับก้นลูกธนูตรงกลางอย่างสมบูรณ์ ขัดร่องให้เรียบด้วยสิ่วและหินทราย แล้วทาด้วยไขมันสัตว์หรือขี้ผึ้งเพื่อลดแรงเสียดทาน ลูกธนูวางอยู่ในร่องได้ด้วยแรงโน้มถ่วงเท่านั้น อย่าติดคลิปยึดใดๆ ที่อาจไปขัดขวางการพุ่งออกของลูกธนู
ติดตั้งบาลิสตาบนฐานหมุนแบบ traverse
ติดตั้งบาลิสตาบนฐานหมุนแบบ traverse
บาลิสตาภาคสนามถูกติดตั้งบนฐานไม้ที่อนุญาตให้หมุนในแนวราบ (การชี้ตามแนวนอน) และปรับความสูงในแนวตั้งได้ สร้างฐาน traverse แบบง่าย: แท่นด้านล่างที่หนักและอยู่กับที่ (fixed) พร้อมแท่นด้านบนที่หมุนได้ (หมุนรอบสลักเหล็กที่ผ่านจุดศูนย์กลาง) โครงอาวุธยึดด้วยสลักเกลียวเข้ากับแท่นด้านบน สำหรับการปรับความสูง โครงอาวุธจะหมุนรอบเพลาแนวนอนที่ด้านหลังของโครงด้านล่าง การยกหรือลดส่วนหน้าจะเปลี่ยนมุมความสูง ลิ่มล็อกใช้ยึดมุมความสูงเมื่อตั้งค่าแล้ว ฐานบาลิสตาของโรมันยังมีศูนย์เล็งอย่างง่าย ได้แก่ สลักเหล็กที่ปลายลำกล้องและร่อง V ที่ตำแหน่งผู้ควบคุม ซึ่งช่วยให้เล็งเป้าหมายได้อย่างแม่นยำซ้ำๆ
สร้างลูกดอกหัวเหล็ก (คาตราโบลอส)
สร้างลูกดอกหัวเหล็ก (คาตราโบลอส)
ลูกดอกบัลลิสต้าสั้นและหนักกว่าลูกศร ยาวประมาณ 60–75 ซม. มีเส้นผ่านศูนย์กลางของก้านประมาณ 25–30 มม. ก้านกลึงหรือผ่าจากไม้แอชที่มีเนื้อตรง ที่ปลายหัว ให้ตีขึ้นรูปหัวเหล็กทรงพีระมิดยาวประมาณ 8 ซม. ด้วยการตีเหล็กร้อน แล้วสวมเข้ากับก้านแบบอัดพอดี ยึดด้วยหมุดเหล็กหรือพันด้วยลวดเหล็ก ที่ปลายท้าย ตัดใบขนนก (ฟletching) สามหรือสี่ใบจากไม้แข็งหรือแผ่นทองสัมฤทธิ์ ไม่ใช้ขนนกเพราะบอบบางเกินไปสำหรับแรงของบัลลิสต้า แล้วติดกาวและพันเข้ากับก้านที่ระยะห่างเท่ากัน 120 องศา ลูกดอกต้องตรงสมบูรณ์เมื่อกลิ้งบนพื้นเรียบ หากงอเพียงเล็กน้อยจะทำให้มันหมุนเป็นเกลียวและพุ่งไม่แน่นอนระหว่างบิน ลูกดอกบัลลิสต้าคุณภาพดีที่มีหัวเหล็กมีน้ำหนักประมาณ 150–200 กรัม
ปรับแรงตึงสปริงและทดสอบการยิง
ปรับแรงตึงสปริงและทดสอบการยิง
ตั้งค่าในพื้นที่โล่งที่มีระยะยิงโล่งอย่างน้อย 200 เมตร ตั้งค่าสปริงทอร์ชันทั้งสองให้อยู่ในตำแหน่งแรงตึงเดียวกันบนวงแหวนแรทเชต (หมายเลขร่องเดียวกัน นับจากตำแหน่งแรงตึงศูนย์) ขึ้นนกอาวุธ วางลูกดอกในราง เล็งไปยังเป้าหมายที่นิ่งที่ระยะ 100 เมตร แล้วยิง สังเกตจุดที่ลูกดอกกระทบ หากพุ่งไปทางขวา แสดงว่าสปริงด้านซ้ายมีแรงตึงมากกว่า หากพุ่งไปทางซ้าย ให้เพิ่มแรงตึงสปริงด้านซ้ายหรือลดสปริงด้านขวาลงหนึ่งตำแหน่งแรทเชต ปรับแรงตึงสปริงทีละระดับเท่ากันทั้งสองข้างเพื่อเพิ่มหรือลดกำลัง บันทึกระยะและการกระจายที่การตั้งค่าสปริงแต่ละครั้งจากการยิงทดสอบไม่กี่นัด เพื่อกำหนดจุดศูนย์
วัสดุ
4- 12 ชิ้นตัวยึดตำแหน่ง
- 60 ชิ้นตัวยึดตำแหน่ง
- 20 เมตรตัวยึดตำแหน่ง
- 2 ชิ้นตัวยึดตำแหน่ง
วัสดุจากพิมพ์เขียวที่เชื่อมต่อ
พิมพ์เขียวนี้สร้าง
บลูพริ้นท์ที่เกี่ยวข้อง
บลูพริ้นท์เหล่านี้แบ่งปันความรู้ — เทคนิค วัสดุ หรือหลักการ
CC0 สาธารณสมบัติ
พิมพ์เขียวนี้เผยแพร่ภายใต้ CC0 คุณสามารถคัดลอก แก้ไข แจกจ่าย และใช้งานผลงานนี้เพื่อวัตถุประสงค์ใดก็ได้ โดยไม่ต้องขออนุญาต
สนับสนุนเมกเกอร์โดยซื้อสินค้าผ่านพิมพ์เขียวของพวกเขา ซึ่งพวกเขาจะได้รับ ค่าคอมมิชชันเมกเกอร์ ที่ผู้ขายกำหนด หรือสร้างเวอร์ชันใหม่ของพิมพ์เขียวนี้และรวมเป็นการเชื่อมต่อในพิมพ์เขียวของคุณเพื่อแบ่งรายได้




