จ้อง (ร่มบ่อสร้าง) — โครงไม้บงคาย หัวร่มไม้กลึง ร้อยด้ายฝ้าย ปิดกระดาษสาด้วยข้าวเหนียวกับยางลูกมะตั๊บตอง ทาน้ำมันมะพอก

"สำหรับการเจาะรูกลอนร่มจะใช้เครื่องมือที่เรียกว่าโยนมือเท่านั้น ไม่สามารถใช้กับเครื่องมือที่ใช้มอเตอร์ไฟฟ้าได้" (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ผู้เขียน ธันวดี สุขประเสริฐ, CC BY 4.0)

ตัดไม้บงคายอายุราว 2 ปี เป็นท่อนตามขนาดร่ม ใช้มอก (ไม้วัดมีตะปูขีดรอย) วัดทุกชิ้น เกลาหัวท้ายปล้องให้เรียบก่อนผ่า กันแทงกระดาษ (ปาดหน้าตั๊กแตน) ซี่ค้ำยัน: เจาะรูหัวท้ายก่อนผ่า ก้านร่ม: ผ่าตามแหล่งข้อมูล เหลาโค้งตามโครง เกลาหัวท้ายบางให้เสียบหัวร่ม เจาะดือร่มตรงกลาง 3 รู ใส่ซี่ค้ำยัน

กลึงไม้เนื้ออ่อน เช่น ไม้แค เป็นหัวร่มและตุ้มร่ม หัวร่มใหญ่กว่า เลื่อยเป็นช่องตามจำนวนก้าน ร้อยก้านกับหัวร่มและตุ้มร่มด้วยด้ายฝ้าย เจาะรูกลอนร่มด้วยโยนมือ ปลายเจาะทำจากซี่ล้อจักรยาน คันร่มใช้ไม้ไผ่รวกหรือไม้กลึง

ตำลูกมะตั๊บตองหรือลูกตะโกดิบด้วยครกกระเดื่อง ผสมน้ำเล็กน้อยตามยาง บีบเอาน้ำยางสีขาว ดองกาก 2 คืนแล้วบีบอีกครั้ง เก็บได้เป็นปี ทุบข้าวเหนียวให้เหนียว ชุบน้ำยางลูกมะตั๊บตอง ทาหลังโครงร่มที่กางไว้ ปิดกระดาษสารองพื้นหนึ่งชั้น แล้วปิดทับอีกชั้น เมื่อแห้ง ทาน้ำมันมะพอกบนกระดาษสากันน้ำฝนค้าง

ภาพร่มกระดาษสาจริง (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ผู้เขียน ธันวดี สุขประเสริฐ, CC BY 4.0)

ใช้กันแดดกันฝนนอกบ้าน ร่มที่ปิดกระดาษแล้วส่งไปเขียนลาย ส่วนใหญ่เป็นลายดอกไม้ ลงสีแล้วผึ่งแดดให้แห้ง

ชาวบ้านสันต้นแหนทำร่มหลังฤดูทำนามาหลายชั่วอายุคน แบ่งงานกันทำตามความถนัด บ้านสันต้นแหนทำโครงส่งบ้านบ่อสร้างเพื่อหุ้มและลงสี ร่มผ้าใช้กาวลาเท็กซ์ ร่มกระดาษจีนใช้ยางลูกตะโก ใช้ปลอกมือกันเสี้ยนไม้ไผ่ ระวังมีดและปลายเจาะ แหล่งข้อมูล: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ฐานข้อมูลเครื่องมือเครื่องใช้พื้นบ้าน "จ้อง" ผู้เขียน ธันวดี สุขประเสริฐ (สัญญาอนุญาต CC BY 4.0) **ข้อจำกัด** แหล่งข้อมูลไม่ให้เส้นผ่านศูนย์กลางร่ม จำนวนก้านต่อคัน หรือลักษณะของโยนมือ ไม่มีรายการสินค้าสำหรับลูกมะตั๊บตอง ข้าวเหนียว และน้ำมันมะพอก จึงระบุไว้ในข้อความ