กระชอน — ตะแกรงไม้ไผ่สานรูเล็ก มีหูยาววางพาดปากหม้อ กรองกะทิและน้ำปลาร้า

"กระชอนเป็นเครื่องจักสานมีลักษณะเป็นรูโปร่งสานด้วยไม้ไผ่เส้นเล็ก ๆ ขัดสานกันให้มีรูเล็ก ๆ ทั่ว ๆ ไปขึงติดกับขอบไม้ไผ่ หวาย ไม้ มีทั้งรูปกลมและสี่เหลี่ยมมีหูยาวยื่นออกมาเพื่อสำหรับวางพาดปากหม้อหรือปากชามเพื่อรองรับน้ำกะทิ" (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ผู้เขียน พิชชา ทองขลิบ, CC BY 4.0)

ผ่าไม้ไผ่ จักเป็นตอกเส้นเล็กบาง ๆ ขนาดเท่ากัน ขูดให้เรียบไม่มีเสี้ยน

ขัดสานตอกเส้นเล็กให้เป็นผืน เว้นช่องให้มีรูเล็ก ๆ ทั่วทั้งผืน ให้ใหญ่กว่าขอบเล็กน้อย

ดัดไม้ไผ่เป็นวงกลมเป็นขอบ ขึงผืนสานให้ตึงติดกับขอบ เหลาไม้ไผ่ยาวเป็นหูยื่นออกสองข้าง ยาวพอวางพาดปากหม้อหรือปากชาม ผูกให้แน่น

ภาพกระชอนจริงจากพิพิธภัณฑ์พื้นบ้านหนองบัวโคก (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ผู้เขียน พิชชา ทองขลิบ, CC BY 4.0)

วางกระชอนพาดปากหม้อหรือปากชาม เทน้ำกะทิหรือน้ำปลาร้าผ่านกระชอน กากจะค้างบนกระชอน หรือใช้ร่อน ช้อนกุ้ง ปู ปลา หรือตากเมล็ดพืชเล็ก ๆ

ชื่อเรียกอื่น ตะแกรง ในภาคอีสาน อาหารไม่นิยมใส่กะทิ จึงนิยมใช้ตะแกรงหรือกระชอนกรองน้ำปลาร้ามากกว่า แหล่งข้อมูล: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ฐานข้อมูลเครื่องมือเครื่องใช้พื้นบ้าน "กระชอน" ผู้เขียน พิชชา ทองขลิบ (สัญญาอนุญาต CC BY 4.0) ข้อมูลจากพิพิธภัณฑ์พื้นบ้านหนองบัวโคก จ.บุรีรัมย์ **ข้อจำกัด** แหล่งข้อมูลไม่ระบุขนาดหรือลายสาน ขนาดในแบบจำลองเป็นตัวอย่าง เราใช้เชือกปอแทนหวายในการผูกหู