Hae (chài Isan) — lưới tròn đan bằng kim chun, dài 6-12 sok, có chì xích vòng sắt và vòng thắt, quăng chụp cá

“Hae được đan bằng dây với chun, một kim tre dẹt đầu nhọn, giữa có lưỡi để quấn dây.” (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, Trung tâm Nhân học Sirindhorn, tác giả ทำนุ วรธงไชย (Thamnu Worathongchai), CC BY 4.0)

Vót tre dẹt, đầu nhọn, giữa có lưỡi để làm chun, rồi quấn dây vào. Đan chóp (chom hae) thành một vòng ở trên cùng, giữa lưới, dùng để thắt lưới lại.

Đan thân lưới rộng dần ra theo vòng tròn, mắt lưới từ nửa inch đến 2 inch, dài 6-12 sok, chọn theo nguồn nước và loài cá.

Cắt thanh sắt mảnh thành đoạn ngắn, uốn thành vòng và nối thành một sợi xích dài như vòng cổ, buộc quanh miệng lưới. Khoảng mỗi gang tay dọc theo chì, buộc một sợi dây lên thân lưới, tạo thành túi như túi lọc quanh miệng. Chì làm lưới chìm.

Ảnh đan và quăng một chiếc hae thật (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, Trung tâm Nhân học Sirindhorn, tác giả ทำนุ วรธงไชย (Thamnu Worathongchai), CC BY 4.0).

Một tay nhấc chóp và gấp lưới thành nếp dài khoảng một sok, 3-4 nếp; vắt mép lên khuỷu tay. Tay kia chia chì và mép, mỗi bên một nửa; tay thứ nhất giữ lưới ở ngang hông. Khi cá ngoi lên thở, xoay người và quăng chụp vào nó: chì xòe thành vòng tròn rộng trên mặt nước và kéo thân lưới xuống đáy. Hae lớn có dây ở chóp: đợi một lát rồi kéo từ từ, miệng lưới khép lại quanh cá.

Thanh niên Isan phải biết đan và quăng hae trước khi cưới vợ. Người quăng làm một mình hoặc theo nhóm, vây quanh vũng nước và quăng lần lượt để không cá nào thoát; đôi khi trước đó quây một tấm lưới vây quanh, gọi là wan lom, 'quăng vòng quanh'. Lưới 6-8 sok là hae khayan, 'lưới chăm chỉ', với câu 'không nấu canh thì làm mắm'. Quăng ở nước sâu hoặc từ thuyền cần sức và sự khéo léo. Nguồn: Trung tâm Nhân học Sirindhorn, cơ sở dữ liệu đồ dùng truyền thống hằng ngày, "แห", tác giả ทำนุ วรธงไชย (Thamnu Worathongchai), พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านหนองบัวโคก บุรีรัมย์ (Nong Bua Khok Folk Museum, Buriram) (giấy phép CC BY 4.0). **Giới hạn** Nguồn không cho cách tăng mắt lưới trong vòng tròn hay loại dây, và không có sản phẩm thanh sắt để bán, nên nó được nêu trong bài.