སྒྱུ་རྩལ
མཛེས་སྡུག་དང་བདེ་ཐང
བཟོ་རིག
རིག་གནས་དང་ལོ་རྒྱུས
དགའ་སྟོན
ཁོར་ཡུག
ཟས་དང་བཏུང་རྫས
ཕྱིར་འཕྲུལ་རིག
ཚན་རིག
རྩེད་འགྲན
རིག་རྩལ
གྱོན་རུང
བིལུ་པིརིན་ཊིདགའ་སྟོན

དགའ་སྟོན

བིལུ་པིརིན་ཊི ༡༩༣ ཡོད • ཡན་ལག་དབྱེ་རིམ ༧

ཡན་ལག་དབྱེ་རིམ་ལྟ་བཤེར

མཐུ

བརྙན

པར

རྩེད་མོ

རྩེད་ཆས

སྒྲ་དང་རོལ་དབྱངས

རྫས་ཆ

བིལུ་པིརིན་ཊི (༡༩༣)

นกบิน — นกดินเหนียวเผาเจาะรูที่หัว ปีกหางใบตาลเสียบรอยกรีด ร้อยเชือกตึงบนคันไผ่ 2 ฟุตโค้งคล้ายคันเบ็ด ปล่อยให้สั่นไหลลงเหมือนนกบิน

นกบิน — นกดินเหนียวเผาเจาะรูที่หัว ปีกหางใบตาลเสียบรอยกรีด ร้อยเชือกตึงบนคันไผ่ 2 ฟุตโค้งคล้ายคันเบ็ด ปล่อยให้สั่นไหลลงเหมือนนกบิน

NongMali གྱིསTH

རྩེད་ཆས

༢༣
༠
༠
༠
༠
༠
เปลเด็ก (ของเล่น) — เปลจิ๋วสานตอกไผ่เส้นเล็กลายโปร่ง ขอบรัดหวายหรือลวด แขวนด้ายสี่มุมจากโครงไม้ ด้ายดึงให้แกว่ง ไกวตุ๊กตาร้องเพลงกล่อม

เปลเด็ก (ของเล่น) — เปลจิ๋วสานตอกไผ่เส้นเล็กลายโปร่ง ขอบรัดหวายหรือลวด แขวนด้ายสี่มุมจากโครงไม้ ด้ายดึงให้แกว่ง ไกวตุ๊กตาร้องเพลงกล่อม

SomchaiSang གྱིསTH

རྩེད་ཆས

༧
༠
༠
༠
༠
༠
งูไม้ระกำ — ไม้ระกำเหลาเรียวผ่าสองซีก ประกบผ้าดิบเป็นแกน หัวไม้ฉำฉายกหัว หุ้มกระดาษว่าวเขียนลาย บั้งเป็นปล้อง จับหางโยกแล้วเลื้อย

งูไม้ระกำ — ไม้ระกำเหลาเรียวผ่าสองซีก ประกบผ้าดิบเป็นแกน หัวไม้ฉำฉายกหัว หุ้มกระดาษว่าวเขียนลาย บั้งเป็นปล้อง จับหางโยกแล้วเลื้อย

NongMali གྱིསTH

རྩེད་ཆས

༢༨
༠
༠
༠
༠
༠
ล้อไม้ (ล้อเดี่ยว) — ล้อไม้เนื้อแข็ง 1-3 นิ้ว ในปลายคันไผ่ 1.5-2 ม. ที่ผ่าแล้วตอกลิ่มให้อ้า แกนสอดทะลุ มือจับกากบาทระดับอก พาดบ่าวิ่งไส

ล้อไม้ (ล้อเดี่ยว) — ล้อไม้เนื้อแข็ง 1-3 นิ้ว ในปลายคันไผ่ 1.5-2 ม. ที่ผ่าแล้วตอกลิ่มให้อ้า แกนสอดทะลุ มือจับกากบาทระดับอก พาดบ่าวิ่งไส

SomchaiSang གྱིསTH

རྩེད་ཆས

༢༨
༠
༠
༠
༠
༠
วัวชน — ฐานไผ่ซาง 30 ซม. ช่อง 1 × 4 ซม. 4 ช่อง วัวไม้เนื้ออ่อน 4 × 9 × 7 ซม. 2 ตัว สลักขาหน้า เชือกยาว 3 เท่าและหนังยาง ดึงเชือกแล้ววัววิ่งชนกัน

วัวชน — ฐานไผ่ซาง 30 ซม. ช่อง 1 × 4 ซม. 4 ช่อง วัวไม้เนื้ออ่อน 4 × 9 × 7 ซม. 2 ตัว สลักขาหน้า เชือกยาว 3 เท่าและหนังยาง ดึงเชือกแล้ววัววิ่งชนกัน

NongMali གྱིསTH

རྩེད་ཆས

༢༢
༠
༠
༠
༠
༠
เรือกาบมะพร้าว — ลำเรือกาบมะพร้าวพื้นแบนหัวแหลม ใบเรือใบไม้เสียบไม้ไผ่ปักกลางลำ หางเสือไม้ไผ่บาง ลอยแข่งตามลมในหน้าน้ำ

เรือกาบมะพร้าว — ลำเรือกาบมะพร้าวพื้นแบนหัวแหลม ใบเรือใบไม้เสียบไม้ไผ่ปักกลางลำ หางเสือไม้ไผ่บาง ลอยแข่งตามลมในหน้าน้ำ

SomchaiSang གྱིསTH

རྩེད་ཆས

༢༠
༠
༠
༠
༠
༠
ปืนฉีดน้ำ — กระบอกไผ่ 3-4 ซม. เจาะรูที่ข้อ ไม้ฉีดพันผ้าที่ปลายแน่นพอดี ด้ามไม้ไผ่ จุ่มน้ำแล้วดึงดูด ดันพ่นน้ำ เล่นสงกรานต์

ปืนฉีดน้ำ — กระบอกไผ่ 3-4 ซม. เจาะรูที่ข้อ ไม้ฉีดพันผ้าที่ปลายแน่นพอดี ด้ามไม้ไผ่ จุ่มน้ำแล้วดึงดูด ดันพ่นน้ำ เล่นสงกรานต์

NongMali གྱིསTH

རྩེད་ཆས

༢༡
༠
༠
༠
༠
༠
รถหลอดด้าย — หลอดด้ายร้อยยางวง เศษไม้ขวางด้านหนึ่ง ไม้ไผ่บางอีกด้าน หมุนให้ยางเป็นเกลียวเขม็ง วางบนพื้นเรียบ ยางคลายรถวิ่ง

รถหลอดด้าย — หลอดด้ายร้อยยางวง เศษไม้ขวางด้านหนึ่ง ไม้ไผ่บางอีกด้าน หมุนให้ยางเป็นเกลียวเขม็ง วางบนพื้นเรียบ ยางคลายรถวิ่ง

SomchaiSang གྱིསTH

རྩེད་ཆས

༡༨
༠
༠
༠
༠
༠
หนอนเดิน — ตัวหนอนกระดาษพับเป็นปล้อง ล้อหลอดด้ายร้อยยางวงมัดกับโครง เชือก 1 ม. หมุนยางเป็นเกลียว ดึงขึ้นผ่อนลงสลับ หนอนกระดึ๊บไป

หนอนเดิน — ตัวหนอนกระดาษพับเป็นปล้อง ล้อหลอดด้ายร้อยยางวงมัดกับโครง เชือก 1 ม. หมุนยางเป็นเกลียว ดึงขึ้นผ่อนลงสลับ หนอนกระดึ๊บไป

NongMali གྱིསTH

རྩེད་ཆས

༡༨
༠
༠
༠
༠
༠
ควายชนก้านตาล — ก้านตาลแห้งปลายแบะคล้ายเขาควาย หรือขั้วทางมะพร้าว ถากริมคมออก คร่อมแล้วชนกัน ใครถอยแพ้ หรือวิ่งแข่ง

ควายชนก้านตาล — ก้านตาลแห้งปลายแบะคล้ายเขาควาย หรือขั้วทางมะพร้าว ถากริมคมออก คร่อมแล้วชนกัน ใครถอยแพ้ หรือวิ่งแข่ง

SomchaiSang གྱིསTH

རྩེད་ཆས

༡༤
༠
༠
༠
༠
༠
โหวด — ไม้ไผ่เล็ก 5-8 ท่อนยาวไม่เท่ากัน ปิดข้อข้างหนึ่ง ปากมน รอบแกนท่อนใหญ่ พอกครั่ง เป่าหรือผูกเชือกแกว่งให้ดังหวูด

โหวด — ไม้ไผ่เล็ก 5-8 ท่อนยาวไม่เท่ากัน ปิดข้อข้างหนึ่ง ปากมน รอบแกนท่อนใหญ่ พอกครั่ง เป่าหรือผูกเชือกแกว่งให้ดังหวูด

NongMali གྱིསTH

རྩེད་ཆས

༡༩
༠
༠
༠
༠
༠
ขาหยั่ง (โกกเกก โถกเถก) — ไม้ไผ่สองลำยาว 2-5 ม. เหลือแขนงหรือใส่เดือยไม้เนื้อแข็งพันผ้าไว้เหยียบ เดินแข่ง 50 ม. เด็ก 10 ปีขึ้นไป

ขาหยั่ง (โกกเกก โถกเถก) — ไม้ไผ่สองลำยาว 2-5 ม. เหลือแขนงหรือใส่เดือยไม้เนื้อแข็งพันผ้าไว้เหยียบ เดินแข่ง 50 ม. เด็ก 10 ปีขึ้นไป

SomchaiSang གྱིསTH

རྩེད་ཆས

༢༧
༠
༠
༠
༠
༠
ปี่ใบไม้ (ปี่น้อย) — ใบตาล ใบกล้วย ใบมะพร้าว หรือซังข้าว พันม้วนซ้อนเป็นกรวย ปากกว้าง ปากเป่าแคบเป็นลิ้น บีบแคบเสียงแหลม ขยายกว้างเสียงใหญ่

ปี่ใบไม้ (ปี่น้อย) — ใบตาล ใบกล้วย ใบมะพร้าว หรือซังข้าว พันม้วนซ้อนเป็นกรวย ปากกว้าง ปากเป่าแคบเป็นลิ้น บีบแคบเสียงแหลม ขยายกว้างเสียงใหญ่

NongMali གྱིསTH

རྩེད་ཆས

༡༢
༠
༠
༠
༠
༠
นกหวีดน้ำ — นกดินเหนียวปั้น เจาะช่องอากาศที่หางทะลุด้านบน ผึ่งลมให้แห้ง เติมน้ำครึ่งหนึ่ง เป่าแล้วน้ำกระเพื่อม เสียงคล้ายนกร้อง

นกหวีดน้ำ — นกดินเหนียวปั้น เจาะช่องอากาศที่หางทะลุด้านบน ผึ่งลมให้แห้ง เติมน้ำครึ่งหนึ่ง เป่าแล้วน้ำกระเพื่อม เสียงคล้ายนกร้อง

SomchaiSang གྱིསTH

རྩེད་ཆས

༡༧
༠
༠
༠
༠
༠
ม้าก้านกล้วย — ก้านกล้วยใหญ่ริใบ เหลือปลายเป็นหาง โคนก้านปาดเฉียงสองข้าง 5-10 ซม. หักเป็นคอมีหูตั้ง มัดเชือกสะพาย ขี่วิ่งแข่ง

ม้าก้านกล้วย — ก้านกล้วยใหญ่ริใบ เหลือปลายเป็นหาง โคนก้านปาดเฉียงสองข้าง 5-10 ซม. หักเป็นคอมีหูตั้ง มัดเชือกสะพาย ขี่วิ่งแข่ง

NongMali གྱིསTH

རྩེད་ཆས

༡༨
༠
༠
༠
༠
༠
กะลาเคาะจังหวะ (ลูกแซก) — มะพร้าวแก่ลูกย่อมขัดเงา เจาะรูจาว แทะเนื้อออก ใส่หินเล็ก 20-30 ก้อน ด้ามไม้ยึดด้วยยางครั่ง เขย่าตามจังหวะเพลง

กะลาเคาะจังหวะ (ลูกแซก) — มะพร้าวแก่ลูกย่อมขัดเงา เจาะรูจาว แทะเนื้อออก ใส่หินเล็ก 20-30 ก้อน ด้ามไม้ยึดด้วยยางครั่ง เขย่าตามจังหวะเพลง

SomchaiSang གྱིསTH

རྩེད་ཆས

༣༡
༠
༠
༠
༠
༠
เรือไม้โสน (เรือหนังยาง) — กิ่งโสนแห้ง 10-15 ซม. สองกิ่งต่อเป็นสามเหลี่ยม ยางวงที่หาง ใบพัดไม้ไผ่ 3-5 ซม. หมุนยางให้เป็นเกลียว ปล่อยลงน้ำให้วิ่ง

เรือไม้โสน (เรือหนังยาง) — กิ่งโสนแห้ง 10-15 ซม. สองกิ่งต่อเป็นสามเหลี่ยม ยางวงที่หาง ใบพัดไม้ไผ่ 3-5 ซม. หมุนยางให้เป็นเกลียว ปล่อยลงน้ำให้วิ่ง

NongMali གྱིསTH

རྩེད་ཆས

༢༡
༠
༠
༠
༠
༠
ล้อวงกลม — ซีกไม้ไผ่ยาว 1 ม. กว้าง 2-3 ซม. เหลาบางเหลือผิว โค้งเป็นวงมัดปลาย ไม้ตี 20-30 ซม. ตีให้ล้อวิ่งแข่งหรือวิ่งผลัด

ล้อวงกลม — ซีกไม้ไผ่ยาว 1 ม. กว้าง 2-3 ซม. เหลาบางเหลือผิว โค้งเป็นวงมัดปลาย ไม้ตี 20-30 ซม. ตีให้ล้อวิ่งแข่งหรือวิ่งผลัด

SomchaiSang གྱིསTH

རྩེད་ཆས

༢༡
༠
༠
༠
༠
༠
ปี่เสียงนก (ขลุ่ยนก) — ไม้ไผ่ 1-1.5 × 20 ซม. ปากเฉียง 45 องศา ช่องลมสามเหลี่ยม 0.5 ซม. ก้านชัก 20 ซม. ชักเข้าออกให้เสียงสูงต่ำคล้ายนก

ปี่เสียงนก (ขลุ่ยนก) — ไม้ไผ่ 1-1.5 × 20 ซม. ปากเฉียง 45 องศา ช่องลมสามเหลี่ยม 0.5 ซม. ก้านชัก 20 ซม. ชักเข้าออกให้เสียงสูงต่ำคล้ายนก

NongMali གྱིསTH

རྩེད་ཆས

༢༧
༠
༠
༠
༠
༠
สัตว์กระโดด (สัตว์ชัก) — กระบอกไผ่รวกเซาะร่อง ไม้ชักยาวกว่า 8-10 ซม. ขาหน้ายึดปลายไม้ชัก ขาหลังยึดกระบอก ชักเข้าออก สัตว์วิ่งกระโดด

สัตว์กระโดด (สัตว์ชัก) — กระบอกไผ่รวกเซาะร่อง ไม้ชักยาวกว่า 8-10 ซม. ขาหน้ายึดปลายไม้ชัก ขาหลังยึดกระบอก ชักเข้าออก สัตว์วิ่งกระโดด

SomchaiSang གྱིསTH

རྩེད་ཆས

༡༣
༠
༠
༠
༠
༠
สัตว์ล้อ — ไม้ 3 × 12 × 3 ซม. แกะเป็นรูปสัตว์ ล้อแว่นไม้ 3 ซม. สี่ล้อบนแกนที่เล็กกว่ารู ติดเขา หู หาง เข็นหรือจูงเล่น

สัตว์ล้อ — ไม้ 3 × 12 × 3 ซม. แกะเป็นรูปสัตว์ ล้อแว่นไม้ 3 ซม. สี่ล้อบนแกนที่เล็กกว่ารู ติดเขา หู หาง เข็นหรือจูงเล่น

NongMali གྱིསTH

རྩེད་ཆས

༣༡
༠
༠
༠
༠
༠
อีโก๊ะ (รองเท้ากะลา) — กะลามะพร้าวลูกโตแป้นสองซีก ร้อยเชือก 1-2 ม. ที่รูจาว เหยียบคีบเชือกด้วยง่ามนิ้วเท้า ดึงเชือกให้ตึงแล้วเดิน

อีโก๊ะ (รองเท้ากะลา) — กะลามะพร้าวลูกโตแป้นสองซีก ร้อยเชือก 1-2 ม. ที่รูจาว เหยียบคีบเชือกด้วยง่ามนิ้วเท้า ดึงเชือกให้ตึงแล้วเดิน

SomchaiSang གྱིསTH

རྩེད་ཆས

༡༥
༠
༠
༠
༠
༠
จิ้งหน่อง — ไม้ไผ่แก่จัด 1-2 ปล้อง เหลาแบนบาง ครึ่งหนึ่งบางกว่า เจาะรูรียาว เป่าที่รูแล้วดีดปลายที่บาง เสียงเป็นจังหวะ

จิ้งหน่อง — ไม้ไผ่แก่จัด 1-2 ปล้อง เหลาแบนบาง ครึ่งหนึ่งบางกว่า เจาะรูรียาว เป่าที่รูแล้วดีดปลายที่บาง เสียงเป็นจังหวะ

NongMali གྱིསTH

རྩེད་ཆས

༡༨
༠
༠
༠
༠
༠
ป๊อกแป๊ก — ด้ามไม้เนื้อแข็ง 15 ซม. แขนสองข้างในร่อง 2 ซม. หัวกลมคว้านกลวงยึดสลักให้ขยับได้ เขย่าแล้วหัวตีแขนดังป๊อกแป๊ก

ป๊อกแป๊ก — ด้ามไม้เนื้อแข็ง 15 ซม. แขนสองข้างในร่อง 2 ซม. หัวกลมคว้านกลวงยึดสลักให้ขยับได้ เขย่าแล้วหัวตีแขนดังป๊อกแป๊ก

SomchaiSang གྱིསTH

རྩེད་ཆས

༣༠
༠
༠
༠
༠
༠
193 ནང་ལས་ 24 སྟོན་དོ།