คราด (khrat) — harðviðarbiti, 10-15 oddhvassar tennur og bambuskjálkar sem mylja plægða mold

„Tindarnir eru tálgaðir í brodda um 30 sentímetra langa, þykka við rótina og mjókkandi þar sem þeir skrapa jarðveginn; rót hvers tinds er rekin í gat sem borað er í bitann; götin eru gerð ferköntuð með sporjárni og rót hvers tinds er einnig höggvin ferköntuð.“ (Sirindhorn-mannfræðimiðstöðin, höfundur สนม ครุฑเมือง (Sanom Khrutmueang), CC BY 4.0)

Taktu harðviðarborð eins og mai daeng, pradu eða teng og heflaðu það slétt. Boraðu 10-15 göt í gegn með góðu bili og gerðu þau ferköntuð með sporjárni. Boraðu tvö göt til viðbótar fyrir stoðir handfangsins og tvö fyrir kjálkana.

Telgdu oddhvassa pinna um 30 cm langa, gilda við rótina og mjókkandi. Höggðu rótina ferkantaða og reku hana í gat á bitanum; ef hún er laus, rektu fleyg með.

Tappaðu tvær stoðir í handfang sem er nánast jafnlangt bitanum og rúnnaðu handfangið. Settu rótarenda tveggja bambusstanga 3-5 metra langra í götin á bitanum, fleygðu þá fasta og tengdu oddana saman í veifulögun.

Raunverulegar myndir: คราด (khrat) (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, Sirindhorn-mannfræðimiðstöðin, höfundur สนม ครุฑเมือง (Sanom Khrutmueang), CC BY 4.0)

Bittu hráskinnsreipi (nang hua khrat) eða sterkt reipi í odd kjálkanna og festu það á mitt ok nauts eða vatnabuffals. Láttu tennurnar róta plægðu moldinni þar til hún er laus. Til að róta dýpra, þrýstu á handfangið eða stígðu á bitann. Khrat jafnar líka jörðina.

Khrat fyrir eitt naut eða buffal er lítill með fáar tennur; fyrir tvö er hann lengri með fleiri tennur. Sums staðar eru tennurnar úr járni í stað viðar. Í dag eru notuð járnherfi og einása dráttarvélar í staðinn. Heimild: Sirindhorn-mannfræðimiðstöðin, gagnagrunnur um hefðbundna nytjahluti, „คราด“ (leyfi CC BY 4.0). **Takmarkanir** Heimildin gefur hvorki bil milli tanna né stærð handfangsins.