I Chu (pańpẹ́ ẹja ejò Isan) — ìgò oparun híhun cm 50 tí ó ní ẹnu-ọ̀nà afunnilọ́nà ìsàlẹ̀ ní ẹ̀gbẹ́ àti àpò ìdẹ bí ìdérí, tí a ń fi sílẹ̀ mọ́jú fún ẹja ejò àbàtà

"Ìdẹ tí a kó jọ sí ìsàlẹ̀ àpò ń tan òórùn rẹ̀ ká; ẹja ejò ń gbọ́ ọ ó sì ń wá jẹun, ó ń wọlé gba afunnilọ́nà, ṣùgbọ́n kò lè dé ìdẹ." (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, Ibùdó Ìmọ̀ Ẹ̀dá-ènìyàn Sirindhorn, òǹkọ̀wé ทำนุ วรธงไชย (Thamnu Worathongchai), CC BY 4.0)

Gbẹ́ oparun di pẹ́lẹ́bẹ́ pẹrẹsẹ. Hun ìsàlẹ̀ onígun mẹ́rin tí ojú rẹ̀ ṣí díẹ̀ kí o sì fi ẹ̀ka oparun méjì tí a kọ sí ara wọn bí X gba igun mẹ́rẹ̀ẹ̀rin mú un le. Hun ún pọ̀ kí ó sì ga sí àárín, lẹ́yìn náà dín in kù sí ọrùn, kí o sì fi pẹ́lẹ́bẹ́ tínínrín ṣí ẹnu díẹ̀: gíga nǹkan bí cm 50, cm 25 ní ibi tó fẹ̀ jù, ọrùn cm 8, ẹnu cm 10.

Ní ìsàlẹ̀ ẹ̀gbẹ́, nítòsí ìsàlẹ̀, gé ihò roboto tí fífẹ̀ rẹ̀ jẹ́ cm 6, fi afunnilọ́nà sí i kí àwọn orí rẹ̀ kọjú sínú, kí o sì so etí rẹ̀ mọ́ ara pańpẹ́ dáradára.

Hun pẹ́lẹ́bẹ́ pẹrẹsẹ di ìgò tí a pa ní orí kan, tí ojú rẹ̀ ṣí díẹ̀, gígùn nǹkan bí cm 35, pẹ̀lú ẹnu tó ṣí tí ó wọ ẹnu pańpẹ́ dáradára. Ó ń ṣiṣẹ́ bí ìdérí; fà á jáde láti da ẹja ejò jáde.

Àwọn fọ́tò i chu gidi àti àpò rẹ̀ láti Ilé Ìṣẹ̀ǹbáyé Àdúgbò Nong Bua Khok (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, Ibùdó Ìmọ̀ Ẹ̀dá-ènìyàn Sirindhorn, òǹkọ̀wé ทำนุ วรธงไชย (Thamnu Worathongchai), CC BY 4.0).

Fi í sílẹ̀ ní ọ̀sán àṣálẹ́, ní nǹkan bí agogo 3-4 ọ̀sán. Gé ìdẹ (ìgbín, ẹja gurami, rasbora tàbí ekòló) wẹ́wẹ́ lórí ilẹ̀, gbá a pẹ̀lú erùpẹ̀ sínú àpò, kí o sì ti àpò wọ ẹnu pańpẹ́ dáradára. Fi í sínú omi tí kò jìn tó dé nǹkan bí ọrùn rẹ̀ kí ẹja ejò tí a mú lè mí; tẹ́ ilẹ̀ dọ́gba kí o sì fi koríko tàbí ẹ̀ka igi tì í kí ó má bàa ṣubú. Fi í sílẹ̀ mọ́jú.

Àwọn Thai-Lao ti Isan ń pè é ní i chu, kì í ṣe pańpẹ́ ẹja ejò tum; àwọn agbègbè kan ń lo lan dípò rẹ̀. Ní Chumphon Buri, Surin, àwọn ará abúlé ń fi i chu 40-50 sílẹ̀ láti mú ẹja ejò fún títà ní Thung Kula Rong Hai, láti ìkórè títí di àárín oṣù Kẹrin. Ó lè wà níbẹ̀ fún ọjọ́ 2 bí a bá ń fi ìdẹ kún un. Ṣọ́ra fún ọ̀bẹ nígbà tí o bá ń gbẹ́ àwọn pẹ́lẹ́bẹ́. Orísun: Ibùdó Ìmọ̀ Ẹ̀dá-ènìyàn Sirindhorn, àkójọ ìwífún nípa ohun èlò ìbílẹ̀ ojoojúmọ́, "อีจู้", òǹkọ̀wé ทำนุ วรธงไชย (Thamnu Worathongchai), พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านหนองบัวโคก บุรีรัมย์ (Nong Bua Khok Folk Museum, Buriram) (ìwé-àṣẹ CC BY 4.0). **Ààlà** Orísun kò fún ìtóbi afunnilọ́nà.