เครื่องสีข้าว (khrueang si khao) — apá òkè oparun híhun tí a fi amọ̀ kún ń yí lórí apá ìsàlẹ̀, ó ń fọ́ èèpo kúrò di ìrẹsì aláwọ̀ ilẹ̀

"Láti bó ìrẹsì, a ó da ìrẹsì aláìbó sínú kòtò jíjìn apá òkè eléyín, tí a ó fi ọwọ́ yí ní ọ̀nà aago pẹ̀lú ọ̀pá-ìyí títí yóò fi di ìrẹsì aláwọ̀ ilẹ̀; lẹ́yìn náà a ó gún un di ìrẹsì funfun fún sísè." (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, Ibùdó Ìmọ̀ Ẹ̀dá-Ènìyàn Sirindhorn, òǹkọ̀wé พิชชา ทองขลิบ, CC BY 4.0)

Hun ìlà èèpo oparun di àtẹ tí etí rẹ̀ ga, kí o sì lu ihò kí ìrẹsì aláwọ̀ ilẹ̀ lè ṣàn jáde sínú ohun ìgbà. Gbé ọ̀pá igi dúró ní àárín kí o sì kì amọ̀ yí i ká dáadáa, kí o máa wọ́n omi iyọ̀ sí i. Ṣe eyín pẹ̀lú pẹ́pẹ́ igi líle tínrín tí ó ń tẹ̀lé ara wọn pẹ̀lú amọ̀ tí a pò mọ́ èèpo ìrẹsì, tí a kì pinpin yí gbogbo ojú rẹ̀ ká.

Hun ìlà èèpo oparun di ara ribiti tí gíga rẹ̀ tó nǹkan bí 50 cm tí fífẹ̀ rẹ̀ sì jẹ́ 50 cm. Ti igi líle onígun mẹ́rin tí gígùn rẹ̀ tó nǹkan bí mítà 2 gba inú rẹ̀ kí ó yọ 25 cm ní ẹ̀gbẹ́ kọ̀ọ̀kan, kí o sì lu ihò ní òpin méjèèjì. Fi amọ̀ tí a wọ́n omi iyọ̀ sí kún un, kí o fi kòtò sílẹ̀ ní àárín fún dída ìrẹsì sí. Ṣe eyín sí abẹ́ rẹ̀ bí ti apá ìsàlẹ̀.

Ṣe ọ̀pá-ìyí láti oparun ńlá pẹ̀lú ìmúdání, lu ihò sí òpin rẹ̀ kí o sì ṣe èèkàn tí ó bá ihò igi àgbélébùú mu. Gbé apá òkè lé ọ̀pá apá ìsàlẹ̀.

Àwọn fọ́tò gidi ti เครื่องสีข้าว (khrueang si khao) láti พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านจ่าทวี (Ja Thawee Folk Museum) (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, Ibùdó Ìmọ̀ Ẹ̀dá-ènìyàn Sirindhorn, òǹkọ̀wé พิชชา ทองขลิบ (Phitcha Thongkhlip), CC BY 4.0)

Da ìrẹsì oníkoro sínú kòtò apá òkè kí o sì yí ọ̀pá-ìyí lọ sí ọ̀nà tí aago ń yí. Ìrẹsì á ṣàn sílẹ̀ láàárín eyín òkè àti ti ìsàlẹ̀, èèpo á fọ́ kúrò, ìrẹsì aláwọ̀ ilẹ̀ á sì ṣàn gba ihò sínú ohun ìgbà. Lẹ́yìn náà a ó gún un nínú odó di ìrẹsì funfun.

Bíbó ìrẹsì fẹ́rẹ̀ẹ́ jọ lílọ ìyẹ̀fun pẹ̀lú mo. Gígún ìrẹsì aláwọ̀ ilẹ̀ nínú odó ni a ń pè ní som khao. Omi iyọ̀ tí a wọ́n sí i ń ran amọ̀ lọ́wọ́ láti lẹ̀ mọ́ra dáadáa ó sì ń lé ikán lọ. Orísun: Ibùdó Ìmọ̀ Ẹ̀dá-ènìyàn Sirindhorn, àkójọ ìwífún nípa ohun èlò ìbílẹ̀ ojoojúmọ́, "เครื่องสีข้าว" (ìwé-àṣẹ CC BY 4.0). **Ààlà** Orísun kò fún wa ní iye eyín tàbí ìpín amọ̀ sí èèpo ìrẹsì.