Sum (apẹ̀rẹ̀ ìtẹ̀bo Thai) — apẹ̀rẹ̀ oparun híhun, tí ó fẹ̀ ní ẹnu tí ó sì há ní òkè, tí a ń tẹ̀ bo ẹja nínú omi tí kò jìn

"A ṣe é láti nǹkan bí ìlà oparun 60 tí a là láti èèpo òde, tí a hun di òbìrí tí a sì lò bí òpó tí ó tàn ká bí ìtànná yí i ká; lẹ́yìn náà a tẹ ọ̀kọ̀ọ̀kan sílẹ̀ ní ìtẹ̀ tí ó dọ́gba, a sì hun oparun lórí ọ̀kan lábẹ́ ọ̀kan, ní fífi àlàfo tí ó tọ́ sílẹ̀ láàárín." (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, Ibùdó Ìmọ̀ Ẹ̀dá-ènìyàn Sirindhorn, òǹkọ̀wé ทำนุ วรธงไชย (Thamnu Worathongchai), CC BY 4.0)

Là oparun kí o sì mú nǹkan bí ìlà 60 láti èèpo òde fún àwọn òpó, àti ìlà mìíràn fún híhun yí i ká.

Hun àwọn òpó di òbìrí kí wọ́n lè tàn ká bí ìtànná yí i ká, fi àárín sílẹ̀ ní ṣíṣí bí ihò òkè, lẹ́yìn náà tẹ òpó kọ̀ọ̀kan sílẹ̀ ní ìtẹ̀ tí ó dọ́gba.

Hun àwọn ìlà yí i ká lórí ọ̀kan lábẹ́ ọ̀kan, ní fífi àlàfo tí ó tọ́ sílẹ̀, tí ó há ní òkè tí ó sì ń fẹ̀ díẹ̀díẹ̀ títí yóò fi fẹ̀ ní ẹnu.

Àwọn fọ́tò gidi ti สุ่ม (sum) láti พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านหนองบัวโคก (Nong Bua Khok Folk Museum) (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, Ibùdó Ìmọ̀ Ẹ̀dá-ènìyàn Sirindhorn, òǹkọ̀wé ทำนุ วรธงไชย (Thamnu Worathongchai), CC BY 4.0)

Yan adágún, irà, kòtò tàbí ìlà-omi tí omi rẹ̀ kéré níbi tí ẹja ń gbé. Tẹ sum wọ inú omi, lẹ́yìn náà ki ọwọ́ bọ gba ihò òkè kí o sì fọwọ́ wá ẹja kiri; ẹja ńlá á gbá ẹ̀gbẹ́ apẹ̀rẹ̀ a ó sì mọ̀ ọ́n lára. Mú un kí o sì fi sínú apẹ̀rẹ̀ ẹja.

Àwọn ìyá ilé ń lo sum nígbà tí oúnjẹ bá wọ́n nínú ilé ìdáná, pàápàá ní àsìkò ẹ̀ẹ̀rùn. A kò lè rí àwọn ẹja, nítorí náà yíyan ibi nílò ìrírí, láti ibẹ̀ ni àwọn ọ̀rọ̀ "sum ha" (wíwá láìnídìí) àti "sum si sum ha" (bí ó ti wù kí ó rí) ti wá. Oríṣi kejì, sum onípàko, ni a ṣe láti pàko oparun ṣóńṣó 50-60 tí a so mọ́ òrùka igi àti férémù wáyà. Sum adìyẹ ni a fi ń tọ́jú abo adìyẹ pẹ̀lú àwọn òròmọ rẹ̀, tàbí àkùkọ ìjà. Ṣọ́ra fún ẹja ẹlẹ́gùn-ún nígbà tí o bá ń ki ọwọ́ bọ. Orísun: Ibùdó Ìmọ̀ Ẹ̀dá-ènìyàn Sirindhorn, àkójọ ìwífún nípa ohun èlò ìbílẹ̀ ojoojúmọ́, "สุ่ม", òǹkọ̀wé ทำนุ วรธงไชย (Thamnu Worathongchai), พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านหนองบัวโคก บุรีรัมย์ (Nong Bua Khok Folk Museum, Buriram) (ìwé-àṣẹ CC BY 4.0). **Ààlà** Orísun fún wa ní ìwọ̀n rẹ̀ (ẹnu 50 cm, ihò òkè 15 cm, gíga 50 cm) fún sum onípàko; blueprint yìí ń lò wọ́n fún sum híhun.