कोबाल्ट नीलो (Thénard's Blue) बनाउने तरिका — पहिलो आधुनिक कृत्रिम नीलो पिग्मेन्ट

कोबाल्ट नीलो (कोबाल्ट एलुमिनेट, CoAl₂O₄) एक गहिरो, जीवन्त, शुद्ध नीलो पिग्मेन्ट हो जुन फ्रान्सेली रसायनशास्त्री लुइ जाक थेनार्डद्वारा सन् 1802 मा पहिलोपटक संश्लेषित गरिएको थियो। यो पहिलो पूर्ण कृत्रिम नीलो पिग्मेन्ट थियो जसले उत्कृष्ट रंग, स्थायित्व र सबै चित्रकला माध्यमसँग अनुकूलता संयोजन गरेको थियो — एउटा यस्तो सफलता जसले कलाकारहरूलाई भरपर्दो, लाइटफास्ट नीलो दियो, जसमा प्राकृतिक अल्ट्रामरीन (अत्यधिक महँगो), एजुराइट (तेलमा अस्थिर), स्मल्ट (खस्रो र रङ मिसाउँदा कमजोर), वा प्रुसियन नीलो (टिंटमा फिक्का हुने प्रवृत्ति) का सीमितताहरू थिएनन्।

रसायनशास्त्र सरल छ: कोबाल्ट अक्साइड (CoO) र एलुमिनियम अक्साइड (Al₂O₃) राम्रोसँग मिसाएर लगभग 1200°C सम्म तताइन्छ। यस तापक्रममा तिनीहरू प्रतिक्रिया गरेर कोबाल्ट एलुमिनेट बनाउँछन् — स्पिनेल संरचनाको क्रिस्टल, जसमा कोबाल्ट आयनहरू एलुमिना जालीका टेट्राहेड्रल साइटहरूमा बस्छन् र तीव्र नीलो रंग उत्पन्न गर्छन्। परिणामस्वरूप पिग्मेन्ट असाधारण रूपमा स्थायी हुन्छ: लाइटफास्ट, तापीय-स्थिर, अम्ल-प्रतिरोधी, र क्षार-प्रतिरोधी।

SAFETY WARNING: कोबाल्ट यौगिकहरू TOXIC हुन् — कोबाल्ट क्लोराइड र कोबाल्ट अक्साइड निलिएमा वा सासमार्फत भित्र लिँदा हानिकारक छन्। प्रक्रियाका लागि धेरै उच्च तापक्रम (1200°C) आवश्यक पर्छ। कोबाल्ट यौगिकहरू ह्यान्डल गर्दा पञ्जा, आँखा सुरक्षा र श्वासप्रश्वास सुरक्षा उपकरण (रेस्पिरेटर) लगाउनुहोस्। राम्रो हावा आवतजावत भएको ठाउँमा काम गर्नुहोस्। एलुमिना धुलो सास मार्फत नलिनुहोस्।