เครื่องสีข้าว (khrueang si khao) — itaas na bahaging hinabing kawayan na siksik sa luwad ay umiikot sa ibabang bahagi, binabasag ang ipa para maging pulang bigas

"Upang ipagiling ang palay, inilalagay ang palay sa malalim na hukay ng itaas na bahaging may ngipin, na pinaiikot ng kamay pakanan gamit ang pingga hanggang maging pinawa; saka ito binabayo hanggang maging puting bigas na lulutuin." (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, Sirindhorn Anthropology Centre, may-akda พิชชา ทองขลิบ, CC BY 4.0)

Habihin ang mga piraso ng balat ng kawayan hanggang maging bilao na mataas ang gilid at butasan para dumaloy ang pulang bigas sa lalagyan. Magtayo ng kahoy na ehe sa gitna at siksikin nang mahigpit ang luwad sa paligid nito, winisikan ng tubig-alat. Gumawa ng mga ngipin mula sa manipis na piraso ng matigas na kahoy na salitan sa luwad na hinaluan ng ipa, siksik sa buong mukha.

Habihin ang mga piraso ng balat ng kawayan hanggang maging bilog na katawan na mga 50 cm ang taas at 50 cm ang lapad. Ipasok ang parisukat na pahalang na kahoy na matigas na mga 2 metro ang haba, na nakausli nang 25 cm sa bawat gilid, at butasan ang magkabilang dulo. Siksikin ng luwad na winisikan ng tubig-alat, mag-iwan ng uka sa gitna para buhusan ng palay. Gumawa ng mga ngipin sa ilalim nito gaya ng sa ibabang bahagi.

Gumawa ng pingga mula sa malaking kawayan na may hawakan, butasan ang dulo nito at gumawa ng pako na kasya sa butas ng pahalang na kahoy. Ilagay ang itaas na bahagi sa ehe ng ibabang bahagi.

Mga totoong larawan ng เครื่องสีข้าว (khrueang si khao) mula sa พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านจ่าทวี (Ja Thawee Folk Museum) (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, Sirindhorn Anthropology Centre, may-akda พิชชา ทองขลิบ (Phitcha Thongkhlip), CC BY 4.0)

Ibuhos ang palay sa uka ng itaas na bahagi at paikutin ang pingga pakanan. Bababa ang palay sa pagitan ng mga ngipin sa itaas at ibaba, mababasag ang ipa, at lalabas ang pulang bigas sa butas papunta sa lalagyan. Saka ito bayuhin sa lusong para maging puting bigas.

Ang pagtatanggal ng ipa ay halos katulad ng paggiling ng harina sa mo. Ang pagbayo ng pulang bigas sa lusong ay tinatawag na som khao. Ang tubig-alat na iwinisik ay tumutulong na kumapit nang mahigpit ang luwad at nagtataboy ng anay. Pinagmulan: Sirindhorn Anthropology Centre, database ng mga tradisyonal na gamit sa araw-araw, "เครื่องสีข้าว" (lisensiyang CC BY 4.0). **Mga hangganan** Hindi ibinibigay ng pinagmulan ang bilang ng mga ngipin ni ang proporsiyon ng luwad sa ipa.