กระติบ — ภาชนะสานไม้ไผ่ทรงกระบอก ซ้อนสองชั้น มีฝาครอบ ใส่ข้าวเหนียวนึ่งให้อุ่นนาน

"กระติบสำหรับใส่ข้าวเหนียวนิยมใช้ตอกไม้ไผ่สานเป็นขนาดต่าง ๆ กัน ซ้อนสองชั้นเพื่อเก็บความร้อนได้ดี ทำให้ข้าวเหนียวนิ่มและอุ่นอยู่นาน ไม่แฉะ เนื่องจากไอน้ำจากข้าวเหนียวนึ่งระเหยออกไปตามลายสานอย่างช้า ๆ ไม่รวมตัวกันเป็นหยดน้ำ" (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ผู้เขียน พิชชา ทองขลิบ, CC BY 4.0)

ผ่าไม้ไผ่ จักเป็นตอกเส้นบางหลายขนาด ขูดให้เรียบไม่มีเสี้ยน

สานตอกเป็นทรงกระบอกซ้อนสองชั้นเป็นตัวกระติบ และสานฝาให้ใหญ่กว่าตัวเล็กน้อยให้สวมครอบได้ ซ้อนสองชั้นเช่นกัน

ทำฐานโค้งกลมรอบก้นด้วยก้านตาลหรือไม้ไผ่ให้ตั้งได้มั่นคง ร้อยเชือกที่ตัวกระติบสำหรับหิ้ว สะพาย หรือแขวน

ภาพกระติบจริงจากพิพิธภัณฑ์พื้นบ้านหนองบัวโคก (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ผู้เขียน พิชชา ทองขลิบ, CC BY 4.0)

ใส่ข้าวเหนียวนึ่งที่สรงแล้วในกระติบ ปิดฝา ไอน้ำระเหยออกตามลายสานอย่างช้า ๆ ข้าวจึงนิ่มและอุ่นนาน ไม่แฉะ กระติบไม่มีฐานสูงเหมือนก่องข้าว จึงใช้กินข้าวในบ้าน ไม่ตั้งในนาที่มีน้ำ

กระติบสานได้จากใบจาก ใบลาน ใบตาล แต่นิยมไม้ไผ่ มีชื่อตามการใช้ เช่น กระติบเข้า กระติบหมาก กระติบหลอด ยังใช้ในการแสดงพื้นบ้าน "เซิ้งกระติบข้าว" ชื่อเรียกอื่น กระติ๊บ แหล่งข้อมูล: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ฐานข้อมูลเครื่องมือเครื่องใช้พื้นบ้าน "กระติบ" (สัญญาอนุญาต CC BY 4.0) **ข้อจำกัด** แหล่งข้อมูลไม่ได้ให้ขนาดหรือลายสาน