เครื่องสีข้าว (khrueang si khao) — माटो भरिएको बुनेको बाँसको माथिल्लो भाग तल्लो भागमाथि घुम्छ, भुस फुटाएर रातो चामल निकाल्छ

"धानको भुस छुटाउन दाँतेदार माथिल्लो भागको गहिरो खाल्डोमा धान हालिन्छ, अनि लिभरले हातले घडीको दिशामा घुमाइन्छ जबसम्म रातो चामल हुँदैन; त्यसपछि पकाउन त्यसलाई कुटेर सेतो चामल बनाइन्छ।" (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, सिरिन्धोर्न मानवशास्त्र केन्द्र, लेखक พิชชา ทองขลิบ, CC BY 4.0)

बाँसको बोक्राका चोयाले अग्लो किनारा भएको थाल बुन्नुहोस् र प्वाल पार्नुहोस् ताकि रातो चामल भाँडामा बगोस्। बीचमा काठको धुरी ठड्याउनुहोस् र नुनपानी छर्कँदै यसको वरिपरि माटो कसिलो गरी कोच्नुहोस्। कडा काठका पातला चोसाहरू भुस मिसाइएको माटोसँग पालैपालो राखेर दाँत बनाउनुहोस्, पूरै सतहमा कसिलो गरी कोच्नुहोस्।

बाँसको बोक्राका चोयाले करिब 50 cm अग्लो र 50 cm चौडा गोलो जिउ बुन्नुहोस्। करिब 2 मिटर लामो चौकोस कडा काठको तेर्सो बल्लो यसबाट छिराउनुहोस्, जुन हरेक छेउमा 25 cm बाहिर निस्कोस्, र दुवै टुप्पोमा प्वाल पार्नुहोस्। नुनपानी छर्किएको माटोले भर्नुहोस्, बीचमा धान खन्याउन खाल्डो छोड्नुहोस्। यसको तल्लो सतहमा तल्लो भागमा जस्तै दाँत बनाउनुहोस्।

हातो भएको मोटो बाँसबाट घुमाउने डन्डा बनाउनुहोस्, यसको टुप्पोमा प्वाल पार्नुहोस् र तेर्सो बल्लोको प्वालमा मिल्ने किला बनाउनुहोस्। माथिल्लो भागलाई तल्लो भागको धुरीमा राख्नुहोस्।

เครื่องสีข้าว (khrueang si khao) का वास्तविक तस्बिरहरू, พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านจ่าทวี (Ja Thawee Folk Museum) बाट (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, सिरिन्धोर्न मानवशास्त्र केन्द्र, लेखक พิชชา ทองขลิบ (Phitcha Thongkhlip), CC BY 4.0)

माथिल्लो भागको खाल्डोमा धान खन्याउनुहोस् र डन्डा घडीको सुईको दिशामा घुमाउनुहोस्। धान माथि र तलका दाँतबीचबाट झर्छ, भुस फुट्छ, र रातो चामल प्वालबाट भाँडामा निस्कन्छ। त्यसपछि ओखलमा कुटेर सेतो चामल बनाइन्छ।

धानको भुस छुटाउनु mo मा पिठो पिँध्नुजस्तै हो। रातो चामललाई ओखलमा कुट्नुलाई som khao भनिन्छ। छर्किएको नुनपानीले माटोलाई कसिलो गरी जोड्न मद्दत गर्छ र धमिरा भगाउँछ। स्रोत: सिरिन्धोर्न मानवशास्त्र केन्द्र, दैनिक प्रयोगका परम्परागत वस्तुहरूको डेटाबेस, "เครื่องสีข้าว" (CC BY 4.0 इजाजतपत्र)। **सीमाहरू** स्रोतमा न दाँतको सङ्ख्या दिइएको छ न माटो र भुसको अनुपात।