โม่ (mo) — माटोको साँचोमा सिमेन्टले ढालिएको: वरिपरि नाली भएको तल्लो ढुङ्गा, खन्याउने प्वाल र हातो भएको माथिल्लो ढुङ्गा

"बिर्कोको माथिल्लो भागलाई पिस्ने चामल राख्ने खाल्डो बनाइन्छ; यो खाल्डोमा तलसम्म छेड्ने प्वाल पारिन्छ ताकि चामल तल झरेर पिठो बनोस्। माथिल्लो ढुङ्गाको छेउमा 'mue krok' (ह्यान्डल) का रूपमा काठको टुक्रा घुसाउन एउटा चारकुने प्वाल काटिन्छ।" (सिरिन्धोर्न मानवशास्त्र केन्द्र, लेखक พิชชา ทองขลิบ (Phitcha Thongkhlip), CC BY 4.0)

जमिनमा तल्लो ढुङ्गाको मोटाइजत्तिकै गहिरो साँचो खन्नुहोस्, कागज बिछ्याउनुहोस् र सिमेन्टले सम्म भर्नुहोस्। नालीको बाहिरी किनाराको नापमा बेरिएको स्टिल पट्टीको औंठी नालीको गहिराइसम्म थिच्नुहोस्। पिँध्ने सतहको नापको दोस्रो औंठी राख्नुहोस् र यसभित्र चाहेको उचाइसम्म सिमेन्ट खन्याउनुहोस्। दुई औंठीबीचको सिमेन्ट खुर्केर नाली बनाउनुहोस्। बीचमा किलाको नापको ताछेको लट्ठी, र सतहमा दाँतको नापका चिरेका बाँसका चोया थिच्नुहोस्।

कोचेर सम्म पारेको जमिनमा स्टिल पट्टीको औंठी राख्नुहोस्। बीचमा किलाको नापको लट्ठी, त्यसबाट 4-6 cm टाढा खन्याउने प्वालको नापको लट्ठी, र दाँतका लागि लट्ठीहरू ठड्याउनुहोस्। सिमेन्ट खन्याउनुहोस्, आधा जमेपछि माथिल्लो भागलाई खाल्डोको आकार दिनुहोस्, र पूरै नसुकेसम्म छोड्नुहोस्।

तल्लो र माथिल्लो ढुङ्गा साँचोबाट निकाल्नुहोस् र किला, प्वाल र दाँतका लट्ठीहरू तान्नुहोस्। पूरै कडा हुन दिनुहोस्, अनि दाँत र प्वालहरू मिलाउनुहोस्। किला लगाउनुहोस्, छेउको चौकोस प्वालमा हातो घुसाउनुहोस्, दुवै सतह एकअर्कामा घोटेर चिल्लो पार्नुहोस्, र प्रयोगअघि खुकुलो सिमेन्ट हटाउनुहोस्।

โม่ (mo) का वास्तविक तस्बिरहरू, พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านจ่าทวี (Ja Thawee Folk Museum) बाट (ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, सिरिन्धोर्न मानवशास्त्र केन्द्र, लेखक พิชชา ทองขลิบ (Phitcha Thongkhlip), CC BY 4.0)

mo लाई भुइँबाट कम्तीमा एक हात (1 sok) अग्लो राख्नुहोस् ताकि यसको धारामुनि भाँडो अटाओस्। चामल फुलुन्जेल भिजाउनुहोस्। mo घुमाउँदै पानीसँग चामल हाल्नुहोस्। धेरै चामल र थोरै पानीले घोल बाक्लो बनाउँछ; थोरै चामल र धेरै पानीले पातलो बनाउँछ र दाँत खिइएर पिठोमा मिसिन सक्छ। पिँधेपछि mo सफा धुनुहोस् र किला निकाल्नुहोस्।

mo, अर्थात् krok bot, कुनै बेला लगभग हरेक घरमा हुन्थ्यो। हातोको 1 प्वाल भएको माथिल्लो ढुङ्गालाई krok mue diao (एक हाते जाँतो) भनिन्छ; 2 प्वाल भएको ठूलोलाई krok 2 mue (दुई हाते जाँतो)। अहिले तयारी पिठो बिक्छ, त्यसैले mo बिस्तारै थाई भान्साबाट हराएको छ। स्रोत: सिरिन्धोर्न मानवशास्त्र केन्द्र, दैनिक प्रयोगका परम्परागत वस्तुहरूको डेटाबेस, "โม่" (CC BY 4.0 इजाजतपत्र)। **सीमाहरू** स्रोतमा सिमेन्टको मिश्रण, वा किनारा र पिँध्ने सतहको उचाइ स्पष्ट भनिएको छैन।