ศิลปะ
ความงามและสุขภาพ
งานฝีมือ
วัฒนธรรมและประวัติศาสตร์
ความบันเทิง
สิ่งแวดล้อม
อาหารและเครื่องดื่ม
วิศวกรรมย้อนรอย
วิทยาศาสตร์
กีฬา
เทคโนโลยี
อุปกรณ์สวมใส่
การผลิตฟทาโลไซยานีนบลู — สารประกอบทองแดงที่กลายเป็นสีน้ำเงินที่ใช้กันมากที่สุดในโลก
English
Charlie

สร้างโดย

Charlie

23. พฤษภาคม 2026DE
89
0
0
3
0

การผลิตฟทาโลไซยานีนบลู — สารประกอบทองแดงที่กลายเป็นสีน้ำเงินที่ใช้กันมากที่สุดในโลก

ฟทาโลไซยานีนบลู (Pigment Blue 15, CI 74160) เป็นสารสีน้ำเงินที่สำคัญที่สุดเพียงชนิดเดียวที่พัฒนาขึ้นในศตวรรษที่ 20 ค้นพบโดยบังเอิญในปี 1928 ที่ Scottish Dyes Ltd เมื่อฟทาลิมายด์ชุดหนึ่งทำปฏิกิริยากับเหล็กจากผนังเครื่องปฏิกรณ์เคลือบที่แตก จากนั้นคอปเปอร์ฟทาโลไซยานีนได้รับการจำแนกลักษณะโดย R.P. Linstead ที่ Imperial College London และถูกนำออกสู่เชิงพาณิชย์โดย ICI ในปี 1935 ในชื่อ 'Monastral Blue'

โมเลกุลเป็นวงแหวนมาโครไซคลิกแบนที่มี 16 สมาชิก ล้อมรอบอะตอมทองแดงที่อยู่ตรงกลาง มีโครงสร้างเกี่ยวข้องกับพอร์ฟีรินที่ให้สีแก่เลือด (ฮีโมโกลบิน) และคลอโรฟิลล์ โครงสร้างแบนขนาดใหญ่และเสถียรนี้ดูดกลืนแสงสีส้มแดงได้อย่างเข้มข้น ให้สีน้ำเงินที่สดและเข้ม มีกำลังการย้อมสีที่เหนือกว่าสีน้ำเงินชนิดก่อนหน้าทั้งหมด สีฟทาโลบลูเพียง 1 กรัมสามารถย้อมสีได้มากกว่าอุลตรามารีนในมวลที่เท่ากันถึง 10 เท่า

การสังเคราะห์ในห้องปฏิบัติการเกี่ยวข้องกับการให้ความร้อนฟทาลิกแอนไฮไดรด์ (หรือฟทาโลไนไตรล์) กับยูเรียและเกลือทองแดงในตัวทำละลายที่มีจุดเดือดสูง พร้อมตัวเร่งปฏิกิริยาแอมโมเนียมโมลิบเดตปริมาณเล็กน้อย ปฏิกิริยาดำเนินไปที่อุณหภูมิ 180–200 °C ขณะที่หน่วยฟทาลิกเกิดวงแหวนรอบไอออนทองแดง สร้างวงแหวนมาโครไซคลิกทีละ 4 หน่วย

ฟทาโลบลูมีความทนต่อแสงเกือบสมบูรณ์ ทนทานต่อสารเคมีอย่างยิ่ง (ทนต่อการต้มในกรดซัลฟิวริกเข้มข้น) และไม่ละลายในตัวทำละลายทั่วไปทุกชนิด ใช้ในสีรถยนต์ หมึกพิมพ์ พลาสติก สีศิลปิน และสารเคลือบอุตสาหกรรมทั่วโลก

SAFETY WARNING: การสังเคราะห์เกี่ยวข้องกับการให้ความร้อนถึง 200 °C ในตัวทำละลายที่มีจุดเดือดสูง ยูเรียจะสลายตัวปล่อยแอมโมเนีย ใช้ตู้ดูดควันหรือทำงานกลางแจ้ง ฟทาลิกแอนไฮไดรด์เป็นสารระคายเคืองและสารก่อภูมิแพ้ ควรหลีกเลี่ยงการสูดดมฝุ่น

ขั้นสูง
8–10 ชั่วโมง (รวมการทำให้แห้งข้ามคืน)

คำแนะนำ

1

เตรียมพื้นที่ทำงานพร้อมระบบดูดควัน

การสังเคราะห์นี้ต้องให้ความร้อนอย่างต่อเนื่องที่ 200 °C ในตัวทำละลายที่ปล่อยแอมโมเนียและไอระเหยอินทรีย์ ตั้งค่าในตู้ดูดควันหรือกลางแจ้งโดยให้ลมพัดจากด้านหลังของคุณ สวมแว่นตานิรภัยกันสารเคมีกระเด็น ถุงมือทนความร้อน เสื้อกาวน์ปฏิบัติการ และหน้ากากกรองที่มีตลับกรองไอระเหยอินทรีย์ เตรียมเครื่องดับเพลิงไว้ให้เข้าถึงได้ง่าย เนื่องจากตัวทำละลายติดไฟได้ที่อุณหภูมิสูง

เครื่องมือที่ต้องใช้:

แว่นครอบตากันสารเคมีกระเด็นแว่นครอบตากันสารเคมีกระเด็น
ถุงมือยางไนไตรล์ถุงมือยางไนไตรล์
เสื้อกาวน์ห้องปฏิบัติการเสื้อกาวน์ห้องปฏิบัติการ
หน้ากากกรองอากาศพร้อมตลับกรองไอกรดหน้ากากกรองอากาศพร้อมตลับกรองไอกรด
2

ชั่งฟทาลิกแอนไฮไดรด์

ชั่งฟทาลิกแอนไฮไดรด์ 15 กรัม ซึ่งเป็นผลึกรูปเกล็ดสีขาวที่มีกลิ่นฉุนแรงเฉพาะตัว นี่คือหน่วยพื้นฐานของวงแหวนฟทาโลไซยานีน โดยหน่วยฟทาลิกทั้งสี่จะเกิดปฏิกิริยาวงจรเพื่อสร้างโมเลกุลของสารให้สีแบบมาโครไซคลิก ฟทาลิกแอนไฮไดรด์เป็นสารก่อให้เกิดภูมิไวต่อระบบทางเดินหายใจ จึงควรจับต้องในตู้ดูดควัน และหลีกเลี่ยงการสูดดมฝุ่นของสาร

วัสดุสำหรับขั้นตอนนี้:

ทาลิกแอนไฮไดรด์ทาลิกแอนไฮไดรด์15 ก.

เครื่องมือที่ต้องใช้:

เครื่องชั่งดิจิทัลความแม่นยำสูงเครื่องชั่งดิจิทัลความแม่นยำสูง
3

ชั่งยูเรีย

ชั่งยูเรีย 20 กรัม ซึ่งเป็นเม็ดผลึกสีขาว ยูเรียมีวัตถุประสงค์สองประการ คือ เป็นแหล่งไนโตรเจนที่ให้อะตอมไนโตรเจนเชื่อมโยงทั้งสี่ของวงฟทาโลไซยานีน และการสลายตัวด้วยความร้อนที่อุณหภูมิ 130–180 °C จะให้แอมโมเนียซึ่งขับเคลื่อนปฏิกิริยาการเกิดวง ปริมาณที่เกินมากช่วยให้หน่วยฟทาลิกทั้งสี่เกิดปฏิกิริยาสมบูรณ์

วัสดุสำหรับขั้นตอนนี้:

ยูเรีย (ผลึก)ยูเรีย (ผลึก)20 ก.
4

ชั่งคอปเปอร์(II) คลอไรด์

ชั่งคอปเปอร์(II) คลอไรด์แอนไฮดรัส 3 กรัม ซึ่งเป็นผงสีน้ำตาลเหลือง โดยทำหน้าที่เป็นอะตอมทองแดงกลางที่ยึดหน่วยฟทาลิกทั้งสี่เข้าด้วยกัน คอปเปอร์ฟทาโลไซยานีนเป็นสารเมทัลโลฟทาโลไซยานีนที่เสถียรที่สุดและมีสีสดที่สุดมาก โดยไอออนทองแดงพอดีกับโพรงของวงแหวนมาโครไซคลิกพอดี ทำให้เกิดสารเชิงซ้อนที่เสถียรเป็นพิเศษ

วัสดุสำหรับขั้นตอนนี้:

คอปเปอร์คลอไรด์ (ปราศจากน้ำ)คอปเปอร์คลอไรด์ (ปราศจากน้ำ)3 ก.
5

ชั่งแอมโมเนียมโมลิบเดตตัวเร่งปฏิกิริยา

ชั่งแอมโมเนียมโมลิบเดต 0.5 g ซึ่งเป็นเกลือผลึกสีขาว นี่คือตัวเร่งปฏิกิริยาที่ช่วยเร่งปฏิกิริยาไซคลิเซชันได้อย่างมาก หากไม่มีตัวเร่งนี้ ปฏิกิริยาจะต้องใช้อุณหภูมิที่สูงกว่ามากและใช้เวลานานขึ้น ทำให้ได้ผลผลิตต่ำลงและมีสิ่งเจือปนมากขึ้น ไอออนโมลิบเดตช่วยอำนวยความสะดวกในการปิดวงแหวนโดยการประสานงานกับชิ้นส่วนไอโซอินโดลีนระดับกลาง

วัสดุสำหรับขั้นตอนนี้:

แอมโมเนียมโมลิบเดตแอมโมเนียมโมลิบเดต0.5 ก.
6

รวมสารตั้งต้นในภาชนะปฏิกิริยา

เติมผงแห้งทั้งสี่ชนิด ได้แก่ ฟทาลิกแอนไฮไดรด์ ยูเรีย คอปเปอร์คลอไรด์ และแอมโมเนียมโมลิบเดต ลงในขวดก้นกลม 500 มิลลิลิตร หรือภาชนะสเตนเลสสตีลก้นลึก ผสมให้เข้ากันอย่างทั่วถึงด้วยแท่งแก้ว ส่วนผสมควรเป็นผงสีเหลืองอมเขียวอ่อนที่สม่ำเสมอ และภาชนะต้องทนต่อการให้ความร้อนต่อเนื่องที่ 200 °C ได้

เครื่องมือที่ต้องใช้:

บีกเกอร์แก้วทนความร้อนบีกเกอร์แก้วทนความร้อน
แท่งแก้วคนแท่งแก้วคน
7

เติมตัวทำละลายที่มีจุดเดือดสูง

เติมไนโตรเบนซีน 50 มล. ลงในผงผสม ไนโตรเบนซีน (bp 211 °C) ทำหน้าที่เป็นทั้งตัวทำละลายและตัวออกซิไดซ์ ช่วยให้ส่วนผสมของปฏิกิริยาคงสภาพเป็นของเหลวที่ 200 °C ขณะเดียวกันก็ช่วยออกซิไดซ์สารตัวกลางให้กลายเป็นฟทาโลไซยานีนที่เป็นอะโรมาติกเต็มรูปแบบ คนจนผงทั้งหมดเปียกชุ่มและเกิดเป็นสารแขวนลอยข้นเหนียว ไนโตรเบนซีนมีพิษเมื่อสูดดมและดูดซึมผ่านผิวหนัง ให้จัดการในตู้ดูดควันเท่านั้น

วัสดุสำหรับขั้นตอนนี้:

ไนโตรเบนซีนไนโตรเบนซีน50 มล.
8

ค่อยๆ ให้ความร้อนถึง 120 °C — ยูเรียเริ่มสลายตัว

วางภาชนะลงบนอ่างทรายหรืออ่างน้ำมันบนแผ่นให้ความร้อน ให้ความร้อนอย่างค่อยเป็นค่อยไป เพิ่มอุณหภูมิประมาณ 10 °C ทุกห้านาที ที่อุณหภูมิ 120–130 °C ยูเรียเริ่มสลายตัว ปล่อยแก๊สแอมโมเนีย ส่วนผสมเริ่มเกิดฟองอย่างรุนแรง แอมโมเนียให้อะตอมไนโตรเจนที่จะเชื่อมหน่วยฟทาลิกทั้งสี่เข้าด้วยกัน กวนเป็นครั้งคราว — ส่วนผสมจะข้นขึ้นเมื่อปฏิกิริยาเริ่มต้น

เครื่องมือที่ต้องใช้:

เทอร์โมมิเตอร์ห้องปฏิบัติการเทอร์โมมิเตอร์ห้องปฏิบัติการ
9

เพิ่มอุณหภูมิถึง 180–200 °C — เริ่มการปิดวง

ให้ความร้อนต่อจนถึง 180–200 °C ที่อุณหภูมินี้ ส่วนของพทาเลตจะปิดวงรอบไอออนทองแดง ประกอบวงแหวนมาโครไซคลิกทีละสี่หน่วย ส่วนผสมจะค่อยๆ เปลี่ยนจากสีเหลืองอมเขียวเป็นสีน้ำเงินเขียวเข้มเมื่อสารเชิงซ้อนฟทาโลไซยานีนก่อตัว การปล่อยแอมโมเนียจะลดลง คนทุกสิบนาทีเพื่อป้องกันไม่ให้ผลิตภัณฑ์จับตัวเป็นก้อนที่ก้นภาชนะ

10

คงอุณหภูมิไว้ที่ 200 °C เป็นเวลาสามชั่วโมง

รักษาอุณหภูมิไว้ที่ 190–200 °C เป็นเวลาสามชั่วโมงเต็ม ส่วนผสมจะค่อย ๆ เข้มขึ้นจากสีฟ้าอมเขียวเป็นสีน้ำเงินเข้มเกือบดำ ซึ่งเป็นลักษณะเด่นของคอปเปอร์ฟทาโลไซยานีนเข้มข้น เมื่อครบสามชั่วโมง ปฏิกิริยาแทบจะสมบูรณ์แล้ว การปล่อยแอมโมเนียหยุดลงแล้ว และส่วนผสมเป็นเพสต์หนาสีน้ำเงินดำเข้มที่แขวนลอยอยู่ในตัวทำละลาย

11

ทำให้เย็นและเจือจางด้วยตัวทำละลาย

นำภาชนะออกจากความร้อนและปล่อยให้เย็นลงถึง 80 °C เติมเมทานอล 100 ml เพื่อทำให้ส่วนผสมเจือจาง — ฟทาโลไซยานินดิบแทบไม่ละลายในเมทานอล ดังนั้นตัวทำละลายจะชะล้างไนโตรเบนซีนและผลพลอยได้ที่ละลายได้ออกไป คนให้ทั่วถึง ตอนนี้ส่วนผสมเป็นสารแขวนลอยสีน้ำเงินเข้มในของเหลวสีน้ำตาลอมเหลืองที่ใส

วัสดุสำหรับขั้นตอนนี้:

น้ำกลั่นน้ำกลั่น100 มล.
12

กรองเม็ดสีดิบ

กรองสารแขวนลอยผ่านกระดาษกรองในกรวย เม็ดสีสีน้ำเงินเข้มจะตกค้างอยู่บนกระดาษกรอง ของเหลวที่ผ่านการกรองเป็นของเหลวสีน้ำตาลที่มีไนโตรเบนซีนที่ละลายอยู่ วัตถุดิบที่ไม่ทำปฏิกิริยา และผลพลอยได้ ให้กำจัดเป็นของเสียตัวทำละลายอินทรีย์ ก้อนตะกอนบนกระดาษกรองควรเป็นมวลสีดำอมน้ำเงินเข้มเกือบดำ ล้างด้วยน้ำร้อน 200 ml เพื่อกำจัดเกลืออนินทรีย์

วัสดุสำหรับขั้นตอนนี้:

กระดาษกรองกระดาษกรอง2 ชิ้น

เครื่องมือที่ต้องใช้:

กรวยแก้วมีก้านกรวยแก้วมีก้าน
13

การล้างด้วยกรดเพื่อกำจัดคราบทองแดง

นำเค้กกรองกลับใส่บีกเกอร์แล้วเติมกรดไฮโดรคลอริกเจือจาง (HCl 10%) ปริมาตร 200 มล. กวนเป็นเวลา 20 นาทีที่อุณหภูมิ 60 °C กรดจะละลายคอปเปอร์คลอไรด์ที่ยังไม่ทำปฏิกิริยาและสารประกอบทองแดงอิสระ โดยไม่ส่งผลต่อสารเชิงซ้อนฟทาโลไซยานีนที่ทนกรดได้สูงมาก ทองแดงฟทาโลไซยานีนสามารถคงอยู่ได้แม้ในกรดซัลฟิวริกเข้มข้นเดือด กรดไฮโดรคลอริกเจือจางจึงไม่เป็นอันตรายต่อสารนี้ กรองอีกครั้งและล้างด้วยน้ำร้อนจนกระทั่งน้ำกรองมีค่า pH เป็นกลาง

วัสดุสำหรับขั้นตอนนี้:

กรดไฮโดรคลอริกกรดไฮโดรคลอริก200 มล.
น้ำกลั่นน้ำกลั่น300 มล.
14

การล้างด้วยด่างเพื่อกำจัดสิ่งเจือปนอินทรีย์

นำสารสีที่ล้างด้วยกรดแล้วกลับใส่ลงในบีกเกอร์ แล้วเติมโซเดียมไฮดรอกไซด์เจือจาง (NaOH 5%) ปริมาณ 200 มล. คนเป็นเวลา 20 นาทีที่อุณหภูมิ 60 °C การดำเนินการนี้จะละลายกรดฟทาลิกที่หลงเหลือและผลพลอยได้จากกรดอินทรีย์อื่น ๆ กรองอีกครั้งแล้วล้างด้วยน้ำกลั่นร้อนจนกรองได้น้ำที่เป็นกลาง สารสีที่ผ่านการทำให้บริสุทธิ์ควรมีสีน้ำเงินที่สะอาดและเข้มข้น

วัสดุสำหรับขั้นตอนนี้:

โซเดียมไฮดรอกไซด์ — เกรดห้องปฏิบัติการโซเดียมไฮดรอกไซด์ — เกรดห้องปฏิบัติการ10 ก.
น้ำกลั่นน้ำกลั่น400 มล.
15

ทำให้เม็ดสีที่ทำให้บริสุทธิ์แห้ง

ทาแผ่นเค้กกรองที่ล้างแล้วลงบนแผ่นแก้วสะอาดและทำให้แห้งที่อุณหภูมิ 100 °C เป็นเวลา 4–6 ชั่วโมง ต่างจากเม็ดสีอินทรีย์ส่วนใหญ่ ฟทาโลไซยานีนบลูมีความเสถียรต่อความร้อนได้ถึงมากกว่า 500 °C การอบให้แห้งในเตาจึงไม่มีความเสี่ยง เม็ดสีที่แห้งแล้วเป็นก้อนแข็งสีน้ำเงินเข้มเกือบดำ ซึ่งดูเกือบดำเมื่ออยู่เป็นกอง แต่จะเผยให้เห็นสีน้ำเงินเข้มสดใสอย่างเข้มข้นเมื่อทาบางๆ

16

บดให้ได้ความละเอียดของสารสีขั้นสุดท้าย

ถ่ายโอนมวลที่แห้งแล้วลงในครกเซรามิกและบดอย่างแรง ฟทาโลไซยานีนบลูเป็นสารสีอินทรีย์ที่มีความแข็งมากเป็นพิเศษ จึงต้องใช้ความพยายามต่อเนื่องเพื่อบดให้เป็นผงละเอียด เมื่อขนาดอนุภาคลดลง สีจะเปลี่ยนไปอย่างชัดเจน: ผลึกขนาดใหญ่ปรากฏเป็นสีน้ำเงินเข้มเกือบดำ แต่ผงที่บดละเอียดจะเป็นสีฟ้าอมเขียวที่สดและเข้มข้น ความแรงของการย้อมสีจะเห็นได้ชัดเมื่อปริมาณเล็กน้อยทำให้สีสันของสีขาวปริมาณมากเปลี่ยนไป ร่อนผ่านตะแกรง 120 mesh

เครื่องมือที่ต้องใช้:

ครกและสากครกและสาก
ตะแกรง 120 เมชตะแกรง 120 เมช
17

เก็บสีฟthalocyanine blue ที่เสร็จแล้ว

ถ่ายโอนเม็ดสีที่ร่อนแล้วไปยังโหลแก้วที่มีฝาปิดแน่น ติดฉลากด้วยชื่อเม็ดสี (Phthalocyanine Blue, PB15, CI 74160), วันที่ และหมายเหตุเกี่ยวกับคุณสมบัติพิเศษ: ความคงทนต่อแสง ASTM I (ดีเยี่ยม), ความเสถียรต่อความร้อนสูงถึง 500 °C, ทนต่อกรด ด่าง และตัวทำละลายทั่วไปทั้งหมด ผลผลิตที่คาดหวังจากฟทาลิกแอนไฮไดรด์ 15 g: ประมาณ 8–12 g ของเม็ดสีที่เสร็จแล้ว โมเลกุลเดียวนี้ — คอปเปอร์ฟthalocyanine — คิดเป็นปริมาณเม็ดสีน้ำเงินตามน้ำหนักมากกว่าเม็ดสีน้ำเงินอื่นทั้งหมดรวมกัน

เครื่องมือที่ต้องใช้:

โหลแก้วมีฝาโหลแก้วมีฝา

วัสดุ

10

เครื่องมือที่จำเป็น

12

CC0 สาธารณสมบัติ

พิมพ์เขียวนี้เผยแพร่ภายใต้ CC0 คุณสามารถคัดลอก แก้ไข แจกจ่าย และใช้งานผลงานนี้เพื่อวัตถุประสงค์ใดก็ได้ โดยไม่ต้องขออนุญาต

สนับสนุนเมกเกอร์โดยซื้อสินค้าผ่านพิมพ์เขียวของพวกเขา ซึ่งพวกเขาจะได้รับ ค่าคอมมิชชันเมกเกอร์ ที่ผู้ขายกำหนด หรือสร้างเวอร์ชันใหม่ของพิมพ์เขียวนี้และรวมเป็นการเชื่อมต่อในพิมพ์เขียวของคุณเพื่อแบ่งรายได้

การสนทนา

(0)

เข้าสู่ระบบ เพื่อร่วมการสนทนา

กำลังโหลดความคิดเห็น...